Büyükşehir Belediye Yasası…

AKP hükümeti, 2014 yerel seçimleri öncesinde “Büyükşehir Belediye Yasası” adı altında yeni bir düzenlemeye gidiyor…

Halen tasarı halinde olan yasa düzenlemesi Haziran ayı sonuna kadar TBMM’nden geçerek yasalaşacak…

Hükümet, her ne kadar yasa tasarısı ile ilgili büyükşehir belediyesi haline getirilecek 13 yeni ili gündemde tutmaya çalışsa da, halkın gözünden kaçırılmaya çalışılan önemli bir nokta 29’a çıkacak büyükşehirlerde tüm belde belediyelerinin kapatılacak olması…

Bu neredeyse kesin…

Diğer taraftan, nüfusu 5 binin altında olan ilçe belediyelerinin de kapatılması gündemde…

Kapatılması gündeme gelecek olan ilçe ve belde halklarının tepkisini çekmemek için hükümet bu konuda çok fazla konuşmamayı yeğliyor…

Yasa tasarısı hazırlık çalışmalarını yürüten AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Tanrıverdi, yasa tasarısı ile ilgili sorulara karşılık 13 yeni ilin büyükşehir yapılacağını belirtirken, kapatılacak ilçe ve belde belediyelerinden söz etmiyor…

Tanrıverdi, “Haziran ayında tasarı kanunlaşınca diğer ayrıntılar ortaya çıkacak” diyor…

***

Geçtiğimiz Nisan ayında hükümet yeni büyükşehir yapılacak 13 il ile İstanbul ve Kocaeli dışındaki tüm büyükşehirlerin belde belediyelerinin ve köy muhtarlıklarının yetkilerini valiliklere devretti…

Konuyla ilgili haber şöyle;

“İçişleri Bakanlığı henüz büyükşehir yasası çıkmadan, daha önceden büyükşehir olacakları açıklanan 13 il ve İstanbul ile Kocaeli hariç tüm büyükşehirlerdeki belde belediyelerinin yetkilerini aldı. Henüz meclis gündemine sunulmayan yeni büyükşehir yasası taslağına göre il geneline çıkarılan büyükşehir statüsüyle köyler de mahallelere dönüştürülecek. Bu nedenle genelgeye söz konusu kentlerdeki köy muhtarlıkları da dahil edildi.

İçişleri Bakanlığı’nın 24 Nisan 2012 tarih ve 11085 sayılı genelgesi ile Temmuz ayında çıkması beklenen Büyükşehir yasası ile belediyelikleri iptal edilecek beldelerin ve köy muhtarlıklarının yetkileri Valiliklere devredildi.

Belde belediyelerinin ve köy muhtarlıklarının yetkilerinin valiliklere devredildiğine ilişkin genelge, Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya, Samsun, Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon ve Şanlıurfa valiliklerine gönderildi.

Bakanlık genelgenin önsözünde gerekçe olarak, büyükşehir olacak illerdeki bazı belde belediyelerin taşınmazlarını elden çıkarma ve belediyeyi borçlandırma yoluna gittikleri duyumları üzerine, idarede bütünlük, hizmetlerde sürekliliğin sağlanması ve kamu menfaatinin korunması amacıyla tedbir alınması zorunluluğunda kaldıkları belirtiliyor.

4 maddelik genelgede, söz konusu belde belediyelerinin imar planı değişikliği ve revizyonu ile inşaat ruhsatı işlemleri dışındaki hemen hemen tüm işlemlerde, 5393 sayılı belediye kanunun 68. Maddesindeki hükümlerin saklı kalması kaydıyla valilik onayını zorunlu kılıyor.

Valilikler, ilçe kaymakamlıkları, belde belediyeleri ve yasayla birlikte köy vasıflarını kaybedecek köy muhtarlıklarına göndermeye başladı.”

Bu uygulamadan da anladığımız gibi, belde belediyelerinin kapanmaları kesin…

ESKİŞEHİR’DE DURUM NE?

ESKİŞEHİR'DE 12 BELDE BELEDİYESİ BULUNUYOR…

Hâlihazırda Eskişehir’de Büyükşehir ile Odunpazarı ve Tepebaşı belediyeleri dışında 12 ilçe, 12 de belde belediyesi bulunuyor…

Belde belediyelerimiz; Alpu’ya bağlı Bozan, Osmaniye, Günyüzü’ne bağlı Gümüşkonak, Kayakent, Mihalgazi’ye bağlı Alpagut, Mihallıççık’a bağlı Dinek, Sarıcakaya’ya bağlı Laçin, Seyitgazi’ye bağlı Doğançayır, Kırka, Sivrihisar’a bağlı Dümrek, Kaymaz ve Nasreddin Hoca…

Kapatılacak olan belde belediyeleri 2014 yılına kadar varlıklarını sürdürecekler ancak AKP iktidarı bazı illerdeki bazı belde belediyelerin taşınmazlarını elden çıkarma ve belediyeyi borçlandırma yoluna gittikleri duyumlarını gerekçe göstererek, bu belediyelerin yetkilerini zaten valiliklere devretti…

Yani resmen olmasa da fiilen zaten kapandılar…

Hatırlanacağı gibi 3 belde belediyesi (Muttalip, Çukurhisar, Sakarıılıca) 2008 yılında yapılan yasal bir düzenleme ile o dönemde kapatılmışlardı…

İLÇELERİN DURUMU…

Tanrıverdi’nin söylediği gibi, yasanın ayrıntılarını yasa çıktıktan sonra(!) öğreneceğiz ama ilçe belediyelerinin devam etmeleri için sanırım nüfus kriteri getirilecek…

O kriter de muhtemelen 5 bin sınırı olacak…

Yani nüfusu 5 binin altında olan ilçeler kapatılabilir…

Ancak 5 bin kriterinin ilçenin merkez nüfusu için mi yoksa köy ve beldeleriyle birlikte toplam nüfusu için mi geçerli olup olmayacağı da bilinmiyor…

Eğer ilçe merkezinin nüfusu için 5 bin sınırı getirilirse, yalnızca Alpu, Çifteler, Mahmudiye ve Sivrihisar kalıyor geriye…

Yok toplam nüfusta 5 bin sınırı getirilirse de, Han ve Mihalgazi belediyeleri kapanıyor…

Elbette bu nüfus bilgileri 2010 Adrese sayılı Nüfus Sayımı verilerine göre…

Eskişehir için durum, ilçelerimizin ve beldelerimizin nüfuslarının her geçen yıl azalıyor olması nedeniyle çok vahim olmasa da, örneğin yasa tasarısı ile büyükşehir yapılması gündemde olan Manisa’da 81, Muğla’da 36, Balıkesir’de 34 belde belediyesi kapatılacak…

***

Yukarıdaki bölüm,

Kapatılması gündemde olan belde belediyeleriyle ilgili durum…

Bir de büyükşehir belediyelerinin yapısını kökten değiştirecek bir tarafı var yasanın…

Aslında önemli olanı da o tarafı…

Köyler mahalle haline getiriliyor, belde belediyeleri kapatılıyor bucak merkezi haline getiriliyor, sonra?

Sonra bunlar ilçelere, ilçeler de büyükşehir belediyelerine bağlanıyor…

Yani;

Yeni yasal düzenleme ile büyükşehir belediyeleri o ilin coğrafi sınırları içindeki tüm yerleşim birimlerinden sorumlu oluyor…

Diğer taraftan kesin olmayan bilgilere göre, İl Özel İdareleri kapatılıyor ve büyükşehir belediyelerine devrediliyor…

İl Özel İdarelerinin hem bütçe olarak hem de ekip ve ekipman olarak hatırı sayılır bir gücü var…

Bütçesinin, kadrolarının ve iş makineleri ile tüm varlıklarının büyükşehir belediyelerine devri demek, büyükşehir belediyelerinin büyüklüklerinin şimdikinin en az iki katına çıkması demek…

Bu güç de doğal olarak beraberinde siyasi gücü getirecek…

Bugüne kadar, kendi başlarına bağımsız birer kurum olan ilçe belediyeleri, yeni yapısal düzenleme içinde sırtlarını iktidardan çok büyükşehir belediyesine dayamak zorunda kalacaklar…

Bugüne kadar bağlı oldukları ilin büyükşehir belediyelerini pek önemsemeyen, neler olup bittiğine pek aldırmayan kırsal kesimdeki halkın gözünde yerel yönetim modeli ve fikri bambaşka bir hale bürünecek…