Prof. Dr. Gülcan Kınacı

İNSANA TURP GİBİYİM DEDİRTEN SEBZE

7 Şubat 2019 23:59
A
a
İnsan sağlığına yaptığı sayısız katkı ile en faydalı gıdalar içinde yer alan turp, en çok gerek duyulacağı mevsimde, kışın, bol miktarda bulunmaktadır. Pişmiş veya çiğ olarak tüketilebilen turpun en yaygın tüketim şekli; rendeleyerek acısı çıkarıldıktan sonra tahin, yoğurt veya mayonezle karıştırılarak yapılan salatasıdır. Turpun çorbası, turşusu, yemeği ve sirkesi de yapılmaktadır.
Yapısı sert ve sağlam olduğu için, halk arasında sağlıklı ve güçlü görünenlere turp gibi denmektedir, ancak turp sadece kendisi sağlam değil, sağladığı faydalarla tüketenlerinin de kendi gibi sağlam olmasına yardımcı olan bir sebzedir. Turpun kabuğu ve içi beyaz olanları kestane turpu, dışı siyah ve  mora çalan renkte olanları bayır turpu, dışı kırmızı boyutu küçük olanları fındık turpu olarak adlandırılmaktadır. Farklı renklerdeki turpların karıştırılarak aynı anda tüketilmesi insan sağlığına daha faydalı olmaktadır.
Siyah turp içerdiği kükürtlü bileşikler nedeniyle vücutta gaz meydana getirmekte fakat bu bileşikler sayesinde safra akışını hızlandırmakta, yiyeceklerin sindirilmesi ve hazım sorunlarının ortadan kalkmasına yardımcı olmakta, ve karaciğer sağlığını korumaktadır. Zengin diyet lifleri yardımıyla bağırsak hareketliliğini artırmakta, fitosterol içeriği ile kolestrolü azaltıcı etki göstermektedir. Lif içeriğine ilave olarak glukosinolat  bileşikleri ile kalın bağırsak başta olmak üzere kansere karşı korunmada fayda sağlamaktadır. Suyundaki amilaz ve esteraz adlı maddeler tüm kompleks karbonhidratlar, proteinler ve yağların sindirimini sağlamakta ve bu özelliği ile hızlı kilo vermeye yardımcı olmaktadır. Kara turp, potasyum ve magnezyum çok zengin olduğu için de beyindeki kimyasal dengeyi korumaya yardımcı olmaktadır. Tiroid hormonlarının  salgılanması ve üretimini düzenleyen doğal bir enzim olan raphanin  kara turpta çok bulunmaktadır. Bu madde ile tiroid bezlerinin sağlığının korunmasına, hastalıklara yakalanma riskinin azalmasına yardımcı olmakta, hiper/ hipotiroidi  olan hastalarda rahatlamaya neden olmaktadır. Kara turp kış aylarında üşütmeye bağlı olarak meydana gelen öksürük ve nezle gibi hastalıklara karşı etkilidir, balgam söktürücü etkisi ile solunum yollarına iyi gelmektedir. Rendelenmiş turpun sütle karıştırılıp tüketilmesinin astıma karşı iyi geldiği, turp suyu sirke ve bal ile karıştırılıp içilirse böbrek taşı düşürmeye yardımcı olduğu ileri sürülmektedir. Turp idrar yaptırıcı özelliğiyle vücuttaki fazla  toksin ve yağların atılmasını sağlayarak böbrekleri temiz  tutmakta, böbrek kumu ve taşların gitmesine yardımcı etkiler yapmakta ve vücudu gut hastalığına karşı korumaktadır. Turp suyunda bulunan bazı bileşikler iltihaplanmayı önleyebilmektedir. Kırmızı turp, vücutta ısı dengesini sağladığı için bu sebzeyi yaz aylarında tüketmek de faydalıdır.
Kabuğunda bulunan likopen tansiyonu düzenlemekte, tümörlerin büyümesini engellemekte, LDL kolestrolü düşürmekte, antioksidanlarca zengin olduğu için birçok hastalığa karşı bünyeyi korumaktadır. Bütün turp türlerinde oldukça iyi bir oranda A, C, K ve B6 vitamini bulunmaktadır. Turp, C vitamini ile bağışıklık sistemini kuvvetlendirmekte, beyaz kan hücresi üretimini hızlandırmaktadır. C vitamini yanında folik asit (B9) ve antioksidanlar açısından zengin olduğu için kolon, böbrek, bağırsak, mesane, prostat,  mide ve ağız kanserinin önlenmesi için yararlı olabildiği de belirtilmektedir. Bu vitaminler ile çinko ve fosfor mineralleri sayesinde cilt sağlığına katkıda bulunmakta, cilt üzerinde meydana gelen iltihap ve enfeksiyonun giderilmesine yardımcı olmakta, çinko ve fosfor minerali ile cildi ölü dokular ve yağlardan temizlemekte, cildin daha uzun süre taze ve yumuşak kalmasını, içerdiği bol su ile de cildin nemli kalmasını sağlamaktadır. İçerdiği potasyum ile kalp kası dahil bütün kasların düzgün çalışmasına yardımcı olmakta  ve yüksek tansiyonu engellemektedir. İçindeki beta karoten sayesinde göz  ve akciğer sağlığını, alkali değeri yüksek olduğu için vücudun pH değerini korumaktadır. Kalsiyum açısından zengin olduğu için her yaşta tüketilmesi gerekli olan bir gıdadır.
Turp, yüksek oksalat içeriği nedeniyle kalsiyum ve demir minerallerinin vücuttan atılmasına yol açmaktadır. Safra kesesinde ve böbreklerinde problemi olan kişiler tüketmemelidir. Turp, nikel ve kadmiyum oranı fazla olan bir sebze olduğu için salatasına bu mineralleri attıran kişniş eklenmelidir. Fazla tüketiminde  kalp-damar hastalıkları görülmesine neden olabilmektedir. Haftada en fazla üç adet turp tüketilmeli, sert ve rengi canlı olanlar tercih edilmeli, brokoli, karnabahar gibi aynı türden olan sebzelerle birlikte tüketilmemelidir.
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi