Prof. Dr. Gülcan Kınacı

SAĞLIKLI BESLENMEDE VAZGEÇİLEMEZ BİR BAHARAT

27 Şubat 2018 23:59
A
a
Zencefil yüzyıllar boyu gıda ve ilaç olarak kullanılagelen bir baharat türüdür. Tazesi ve kurusu çeşitli şekillerde tüketilebilen, çayı yapılan, zencefil+bal+limon ya da yoğurt+zerdeçal+zencefil+tarçın gibi farklı karışımlar halinde kullanılabilen zencefil, daha çok kurabiye, pasta, kek ve sütlü tatlılarda tercih edilmektedir. Tazesinde %80 su, %2 protein, %12 nişasta, %1 yağ ile fosfor, kalsiyum, demir, magnezyum, krom, çinko, bakır, manganez gibi elementler ve  A, B (B3, B6), ve C vitaminleri bulunmakta, ayrıca leisin, treonin, triptofan, valin, fenilalanin gibi amino asitler içermektedir.
Zencefilde bulunan gingerol güçlü bir iltihap önleyici olduğu için yaşa bağlı eklem ağrısı, diz ağrısı gibi ağrıların hafifletilmesinde fayda sağlamaktadır. Taze zencefilde daha fazla bulunan gingerol, zencefil kurutulduğunda yerini zingeron ve shogoal adlı bileşiğe bırakmaktadır. Gingerol ağrı kesici, yatıştırıcı, ateş düşürücü, bakteri önleyici, güçlü bir antioksidan, iltihap ve kanser önleyicidir. Gingerol'un kanser hücresindeki DNA sentezini bozduğu, kolon kanserinde hücrelerin büyümesini yavaşlattığı, yumurtalık hücrelerinin ölümüne neden olan kanser hücrelerini öldürme özelliğine sahip olduğu bildirilmektedir. Zencefili kanserli hücreleri intihar etmeye zorladığı, bu şekilde kanserli yapının küçülmeye başladığı ve küçülen bu hücrelerin alyuvarlar tarafından ortadan kaldırıldığı tespit edilmiş ve düzenli zencefil tüketiminin kansere karşı koruma kalkanı oluşturduğu ileri sürülmüştür. Zencefil vücutta biriken şekerin enerjiye dönüşmesini sağlamakta, içerdiği zengin B1 vitamini ile sindirimi düzenlemektedir.
Zencefil çayı başta Çin olmak üzere Asya ülkelerinin çoğunda şişkinliği almak, karnı aşırı gazlardan arındırmak, sindirim organlarını uyarmak, sindirim enzimlerini hızlandırmak gibi sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olması için kullanılmaktadır. Gıda emilimini artırarak hazmı desteklerken, mide ağrılarından korumakta, mideyi bakteriyel enfeksiyona karşı korumakta, hamilelerde sabah oluşan mide bulantıları ve kusmalara, araç tutmalarından kaynaklanan bulantıya iyi gelmektedir. Mevsime bağlı olarak yakalanılan nezle, grip, öksürük gibi hastalıklar için de yararlıdır. Vücut ısısını yükselten zencefil, gripte sağlıklı terlemeyi sağlayarak hastalığın vücuttan atılmasına yardımcı olmaktadır. Solunum yolu hastalıklarını tedavi eden bu baharatın içinde bulunan shogaol maddesi astım ilacının etkisini artırarak daha fazla ferahlık ve nefes alma kolaylığı sağlarken, mukuslara etki ederek  balgamların gevşemesi ve atılmasına da yardımcı olmaktadır. Öksürük için bir bardak suya yarım çay kaşığı zencefil, çeyrek çay kaşığı tarçın, 2-3 karanfil tanesi 5-6 dk demlenip, istenirse içine şeker, bal veya limon eklenerek tüketilebilir. Bu eğer taze zencefil ile yapılacaksa, 2-3 dilim zencefil, toz zencefilin yerine konulabilir, çünkü 2 g toz zencefil 10 g taze zencefile karşı gelmektedir.
Bağışıklık sistemini güçlendiren bu baharatın düzenli tüketimi kandaki yağ düzeyini düşürerek damarları korumakta, atardamarda yağlanmaları engelleyerek felç riskini düşürmektedir. İçeriğinde bulunan krom, magnezyum, çinko ile kan akışını geliştirmektedir. Metabolizmayı hızlandırarak, kan şekerini dengede tutmakta, şeker hastalarına yardımcı olmakta, hastalığın beyne ve akciğere yapacağı zarara karşı koruma sağlamaktadır. Tokluk hissi vererek zayıflamaya da yardımcı olmaktadır. Vücutta biriken yağların yakılmasını sağlayan ve ödem attıran zencefil, kortizon hormonunun seviyesini ayarlayarak, bel, karın, basen bölgesindeki yağı yakarak, ter ile atılmasına yardımcı olmakta, böylece bölgesel incelme de sağlamaktadır.
Çağımızda yaşlılarda en önemli sorunlardan Alzheimer hastalığına beyin fonksiyonları ve hafızayı iyileştirerek katkıda bulunmaktadır. Vücutta biriken toksinleri attırarak, böbrek ve karaciğerde toksin birikmesini engellemektedir. Kışın salebin içinde, yazın limonata içinde tüketilebilen, oldukça fazla faydalı olan zencefilin aşırı tüketilmesi diğer besinlerde olduğu gibi sağlık açısından bazı zararlara neden olmaktadır. Aşırı tüketimi, mide ekşimesi ve tahrişine neden olmakta, ishale, ağızda kötü tat bırakmaya, bulantı ve kusmaya neden olmaktadır. Safra salgısını artırdığı için safra rahatsızlığı olan kişiler dikkatli tüketmelidir. Kanı sulandırdığı için cerrahi operasyon öncesi kullanımı kesilmeli, operasyondan en az bir hafta önceden itibaren tüketilen yiyeceklerden bu baharat çıkarılmalı, kan basıncını dengeleyici ilaçlarla birlikte alınmamalıdır. Fazla miktarda tüketilmesi kalpte çarpıntıya neden olabilmektedir. Hamilelikte fazla tüketimi düşüğe neden olabilmektedir. Zencefilin günlük tüketimi, normal insanda en fazla 4 g, hamile kadınlarda ise 1 g olup, iki yaşından küçük çocuklara kesinlikle verilmemelidir.
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi