ATATÜRK'ÜN YAKALANDIĞI SALGIN :İSPANYOL GRİBİ (SPANİSH FLU)

Videoyu Aç ATATÜRK'ÜN YAKALANDIĞI SALGIN :İSPANYOL GRİBİ (SPANİSH FLU)
A
a

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu Mustafa Kemal Atatürk, 1918-1920 yılları arasında çok sayıda kişinin ölümüne neden olan İspanyol Gribini iki kez yendi. Türkiye’yi de uzun süre etkileyen gribin sürecini siz okuyucularımız için araştırdık.

Dünyayı kırıp geçiren salgınlardan bir tanesi de İspanyol gribi… 1918-1920 yılları arasında çok sayıda insanın canını alan ölümcül gribe Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu Mustafa Kemal Atatürk de 1918 yılında yakalandı.
Uzun süre çare bulunamayan bu hastalığı Atatürk iki kez yenmeyi başardı. 1. Dünya Savaşı sıralarında milyonlarca insanın ölümüne neden olan salgının etkilerini ve gelişim sürecini siz okuyucularımız için araştırdık.
İspanyol gribi ya da İspanyol nezlesi, 1918-1920 yılları arasında H1N1 virüsünün ölümcül bir alt türünün yol açtığı grip salgınıdır. İspanyol Gribi, 18 ay içinde 50 ile 100 milyon arası insanın (o dönemde yaşayan nüfusunun %15’i) ölümüne sebep olarak insanlık tarihinde bilinen en büyük salgın olmuştur.
1918’in ilkbaharında her şey güzelken ABD’nin New Mexico eyaletinde askerler grip salgınıyla karşı karşıya kalmıştı. Birkaç ayda orduda birçok asker hastalanmış, sonbahara gelindiğinde Kansas eyaletine sirayet etmişti.

AVRUPAYA TAŞINDI
I. Dünya Savaşı’nın devam ettiği günlerde ABD’den Avrupa’ya savaşmaya giden askerler hastalığı da beraberlerinde taşıdı. Böylelikle yerel bir vaka küresel krize dönmüştü.

GENÇLER HEDEFİNDE
Salgın o kadar hızlı yayılmaya başlamıştı ki kimse bir şey anlamamıştı. Genç ve sağlıklı askerler hastalığa yakalandıktan sonra burun kanamasıyla karşılaştılar ve çoğu 48 saat içinde nefes almaya çalışarak öldü.

KAMU İŞLERİ AKSADI
Genç nüfus virüsün hedefinde olunca kamu işleri de aksamaya başladı. Hal böyle olunca ölen insanları kaldıracak, gömecek insan bulamadılar. Sokaklar ölülerle doldu.

TÜRKİYE’Yİ DE ETKİLEDİ
Salgın 1918 Eylül-Kasım aylarında zirve noktasına ulaşmış ve Türkiye dahil tüm dünya ülkelerini etkilemişti. Toplantılar yasaklandı, okullar tatil edildi, kütüphanelerde kitap dağıtımı durdurulurken ulaşım araçları dezenfekte edildi. El sıkışmak bile suç hâline gelmişti.

NEREDEYSE AYNI
İstanbul Belediyesi, salgınla mücadele etmek için bir beyanname yayınladı. Bu beyannamede hastalara temas edilmesi, gereksiz ziyaretlerden kaçınılası, soğuk algınlığına karşı dikkatli olunması, ağzın ve dişin sık sık yıkanması, mikroplardan mendil ile korunması, hastalık durumunda mutlaka doktora gidilmesi, bir hanede hasta varsa o hastanın başka bir odaya nakledilmesi ve diğer aile üyelerinin hastaya yaklaşmaması, hastaya temas eden kişilerin ise ellerini ve ağızlarını iyice yıkamaları istendi.

ATATÜRK İSPANYOL GRİBİNİ DE YENMİŞ*
İspanyol Gribine yakalanan milyonlar arasında ünlü askerler ve devlet adamları da vardı. Örneğin İngiliz Başbakanı Lloyd Gerorge ve ABD Başkanı Woodrow Wilson onlardan sadece ikisiydi. İspanyol Gribine yakalananlardan biri de Atatürk.

VİYANA’DA YAKALANDI
Atatürk, 27 Mayıs 1918’de böbrek rahatsızlığı nedeniyle İstanbul’dan Viyana’ya gitti. Burada Cottagge Sanatoryumunda tedavi odu. 30 Haziran 1918’de Viyana’dan trenle kaplıcalarıyla ünlü Karlsbad’a geçti. Burada bir süre dinlendi. Sonra yurda dönmek için 27 Temmuz 1918’de Karlsbad’tan ayrılıp Viyana’ya geçti. Ancak Viyana’da bir süreden beri Avrupa’yı kırıp geçirmekte olan İspanyol Gribine yakalandı. Atatürk, bu gerçeği 1926’da Falih Rıfkı Atay’a şöyle anlatacaktı: “Viyana’da hiç kalmaksızın seyahatime devam etmek niyetinde iken o zamanın çok yaygın ve öldürücü bir hastalığına, İspanyol Nezlesine yakalanarak bir müddet Viyana’da kalmaya mecbur oldum.” Atatürk, 4-5 gün Viyana’da kaldıktan sonra 2 Ağustos 1918’de İstanbul’a döndü.

İKİ KEZ YENDİ
Atatürk, 1919 baharında Samsun’a gitmeye hazırlanırken İstanbul’da tekrar gribe yakalandı. Yaveri Cevat Abbas, doktor çağırarak Atatürk’ü muayene ettirdi. Yapılan muayene sonucunda tehlikeli bir durumun söz konusu olmadığı anlaşıldı. Daha önce bu gribe yakalandığı için bağışıklık sistemi şimdi daha dirençliydi. Hastalığı yenmeyi başardı.

İLGİNÇ ÖNLEMLER
Ölüm korkusu panik yaratmıştı. Ayağına salatalık bağlayan mı, cebinde patates taşıyan mı, çocuğunu soğana sokan mı dersiniz. Ancak en dikkat çekeni ağza takılan pamuklu maskelerdi. Ne yapıldıysa engel olunamadı.

NEDEN İSPANYOL GRİBİ DENİLİYOR?
Salgın İspanya'da başlamadı. İspanyol nezlesi olarak adlandırılmasının sebebi İspanya'nın, I. Dünya Savaşı'nda yer almamış olması ve askerî sansür nedeniyle diğer Avrupa devletlerinde salgından söz edilmezken İspanyol basınının salgın konusunu ilk kez gündeme getirmiş olmasıdır.

MİLYONLARI ÖLDÜRDÜ
1919 Nisan'ında salgın sona erdiğinde Hindistan'da 18.5 milyon, Rusya'da 440 bin, İngiltere'de 228 bin, Fransa'da 240 bin, İtalya'da 390 bin, Amerika Birleşik Devletleri'nde 675 binden fazla can almıştı.
Amerika bu hastalık yüzünden savaştaki kaybından çok daha fazla insanını kaybetmişti. Nüfusa kıyaslandığında ölüm oranları Asya kıtasında binde 12, Amerika kıtasında binde 8.24, Avrupa kıtasında binde 6.6, Afrika kıtasında ise yüzde 10'du.

NOT: Koronavirüsten farklı olarak sağlıklı genç bireyleri de etkileyen bu salgının 20 ila 50 milyon arasında insanı öldürdüğü tahmin ediliyor.
 
Bunu aynı kitaplardaki gibi sayfanın en altına küçük puntoyla yerleştirelim
*Sinan Meydan’ın köşesinden alıntıdır.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi