Nesli Özkay Dikkaya

12 ADA YUNANİSTAN’A NE ZAMAN KAYBEDİLDİ?

25 Haziran 2022 08:03
A
a
Ercan Kardeşler Kuyumculuk
En son söyleyeceğimizi en baştan söylemekte fayda var. 12 Adalar Lozan Barış Antlaşması’ndan on yıl önce kaybedildi. Yani Lozan’la vermedik biz bu adaları. Peki ne oldu da bu adalar elimizden çıktı, Osmanlı neden koruyamadı bu adaları? Neden “şöyle bağırsan sesinin duyulacağı adaları” vermek zorunda kaldık? Kısaca bir bakalım olanlara…
Sömürgecilik yarışına giren İtalya Eylül 1911’de Trablusgarp’a saldırdı. Bu saldırıya Osmanlı hazır değildi. Zira Osmanlı donanması Haliç’te çürümeye yüz tutmuştu. Bu da İtalyanları oldukça cesaretlendirmişti. 12 Adalar’ı işgal eden İtalya, Çanakkale’yi geçemedi ancak bu saldırılar Balkan ülkelerini umutlandırdı ve Balkan Savaşları patlak verdi. İki taraftan kuşatılan Osmanlı, İtalyanlar ile Uşi Antlaşmasını imzalamak zorunda kaldı. Bu antlaşma ile 12 Ada Balkan Savaşı sonuna kadar İtalya’ya bırakıldı.
Birinci Balkan Savaşı sonunda Osmanlı Edirne’yi kaybetti. Ege Adaları Yunanistan tarafından işgal edildi.  1913’te imzalanan Londra Antlaşması ile Ege Adalarının geleceğinin belirlenmesi büyük devletlere bırakıldı ve Girit Adası Yunanistan’a verildi.  Balkan Savaşlarının sona ermesiyle sorunlar bitmemişti. I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Ege Adaları fiilen Yunanistan'da ve İtalya'da kaldı. Böylelikle 12 Ada da fiilen elden çıkmış oluyordu.
Gelelim Lozan Barış Antlaşması’na… Büyük mücadele ve fedakarlıkla kazanılmış Milli Mücadele’nin ardından imzalanacak barış antlaşması için öncelik Misak-ı Milli’yi kabul ettirebilmekti ve Misak-ı Milli’de adalar yoktu. Sonuçta Türkiye Lozan'da, Gökçeada, Bozcaada, Tavşan Adaları ve Anadolu sahillerine üç milden az uzaklıkta bulunan adaları, adacıkları ve kayalıkları aldı. Türkiye Lozan'da fiilen kendisinde olan adalardan Meis'i kaybetti. İtalya ise 12 Ada'yı İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Yunanistan'a bıraktı.
Lozan Antlaşması’nın Anadolu kıyılarına yakın adaların askerden arındırılması hakkındaki hükmüne göre Yunanistan’ın bu adalarda askerî üsler ve yığınak yapamayacağı hükmü kabul edildi. Yunanistan bu adaları Dodecanese adıyla bir idarî bölüm halinde topraklarına kattı.
Velhasıl, Ege Adaları 1910’lu yıllarda zaten fiilen kaybedilmiş durumdaydı. Lozan’da ise sadece Meis Adası kaybedilmiş oldu. Adaların kaybedilmesindeki en büyük sorumluluğun Lozan Antlaşması’nı imzalayanlarda değil, Osmanlı donanmasını çürümeye terk edenlerde olduğunu kabul etmek gerekiyor!
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Sonhaber Gazetesi