Nesli Özkay Dikkaya

DİRENİŞ BAŞLIYOR: HAVZA GENELGESİ

21 Mayıs 2022 08:18
A
a
Ercan Kardeşler Kuyumculuk
Mustafa Kemal Paşa, geçtiğimiz hafta bahsettiğim üzere dönemin padişahı Vahdettin’in izniyle 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a geçmiştir. Zor olan Samsun’a gelebilmekti. Milli Mücadele’nin ilk adımları işte şimdi atılacak, Mustafa Kemal aklındakileri artık uygulamaya koyacaktı…
Samsun’a çıktıktan sonra bölgede İngiliz işgal kuvvetlerinden cesaret alan Rum çetelerinin faaliyetlerinden dolayı karargahını daha emniyetli bir yere nakletmek isteyen Mustafa Kemal Paşa, 25 Mayıs 1919’da Havza’ya geçti. Havza’ya geldikten sonra şehrin ileri gelenlerini kabul etti. Onlara memleketin genel durumunu özetledi, işgalcilerin niyetlerini açıkladı ve “Hiçbir zaman ümitsiz olmayacağız, çalışacağız, memleketi kurtaracağız.” diyerek herkesin harekete geçmesini istedi. Toplantı sonucunda direniş kararı alındı ve buna temel oluşturmak üzere Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin şubesi açıldı.
İşgaller karşısında Mustafa Kemal Paşa, 28 Mayıs 1919 tarihinde valilere ve bağımsız mutasarrıflıklara, Erzurum’da 15’inci Kolordu, Ankara’da 20’nci Kolordu ve Diyarbakır’da 13’üncü Kolordu Komutanlıkları ile Konya’da İkinci Ordu Kıt’aları Müfettişliğine gönderdiği genelgede, İzmir’in, Manisa’nın ve Aydın’ın işgal edilmesinin tehlikeyi net olarak ortaya koyduğunu, buna karşı mitingler yapılması gerektiğini, İstanbul Hükümeti’ne, yabancılara ve diğer gerekli yerlere telgraflar çekilmesini, birlik ve beraberlik içinde hareket edilmesini tavsiye etti. Mustafa Kemal Paşa’nın bu talimatının ardından her yerde gösteri ve toplantılar yapılmaya başlandı.
Mustafa Kemal Paşa, 25 Mayıs 1919-12 Haziran 1919 tarihleri arasında 19 gün Havza’da kaldı. Bu süre zarfında müfettişlik bölgesinde bulunan halkın her türlü işgale karşı uyarılması konusunda önemli gelişmeler kaydedildi.
Mustafa Kemal Paşa, bu arada İstanbul’daki fikirlerini sistemleştirdi ve Milli Mücadele’nin stratejisini şu şekilde belirledi:
1. Millî varlığa vurulan darbelere karşı milletin etkin bir şekilde uyandırılması ve harekete geçirilmesinin sağlanması, bu amaçla yetki alanının içinde ve dışında kalan askerî ve mülkî yetkililerle millî kuruluşlara gizli açık gönderilen bildirilerle işgallere karşı mitingler yapılması, İstanbul hükûmetinin uyarılması, yabancı ülke temsilcilerine protesto telgrafları çekilmesi,
2. Ordunun millî harekete desteğinin sağlanması ve bunun devamlı olması, bu maksatla ordu mensuplarının yönlendirmeleriyle mitinglerin düzenlenmesi,
3. Düşman işgallerine tepki olarak kurulmuş olan millî cemiyetlerin ortak bir amaç etrafından birleştirilmesi, böylece Millî Mücadele hareketinin bütünleştirilmesi,
4. İstanbul ile ilişkilerin devamı ve geleceği konusunun belirlenmesi, millî iradenin her bakımdan hâkim kılınması ve her gücün üstünde bir kuvvet olarak benimsenmesi, bundan böyle İstanbul’un Anadolu’ya hâkim olmak yerine tabi olmasının sağlanması
MUSTAFA KEMAL GERİ ÇAĞIRILIYOR…
Asıl mesele buradan sonra başlıyordu. Vahdettin'in tartışılır bir hal almasına sebep olan gelişmeler de bu devreye rastlar.
Vahdettin, 8 Temmuz 1919 tarihinde Mustafa Kemal'in görevine son veren bir irade yayınladı. Mustafa Kemal Nutuk'ta bu konuyu şu şekilde anlatır:
"Harbiye Nezareti İstanbul'a gel, diyor. Padişah önce "hava değişimi al, Anadolu'da bir yerde otur, fakat bir işe karışma" diye başladı. Daha sonra, ikisi birlikte "mutlaka gelmelisin!" dediler. "Gelemem" dedim. Sonunda 8/9 Temmuz 1919 gecesi sarayla açılan bir telgraf başı görüşmesi sırasında, birdenbire kapandı ve 8 Haziran'dan 8 Temmuz'a kadar bir aydır süregelen oyun sona erdi. İstanbul o dakikada benim resmi görevime son vermiş oldu. Ben de aynı dakikada, 8/9 Temmuz 1919 gecesi saat 22.50'de Harbiye Nezareti'ne saat 23.00'te Padişah'a resmi görevimle birlikte askerlikten de ayrıldığımı bildiren telgrafı çekmiş oldum. Durum tarafımdan ordulara ve millete duyuruldu. Bu tarihten sonra resmi sıfat ve yetkilerden sıyrılmış olarak, yalnız milletin sevgi ve fedakarlığına güvenerek ve onun tükenmez feyiz ve kudret kaynağından ilham alarak vicdani görevimize devam ettik..."
 
Arıman Web reklam
ECC Tur
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Sonhaber Gazetesi
Göksel Tantuni Eskişehir