İbrahim Gerede

KÖY ENSTİTÜLERİNDEN YARINLARA…

7 Nisan 2020 00:09
A
a
      Sürekli okurlarımın bildiği gibi, köşe yazarlığına başladığım 25 yıldan beri Nisan ayında KESİT köşesinin ana konusu “Köy Enstitüleri”dir.
      Köy Enstitüleri konusunda da “özlemli ya da hamasi yaklaşımlara kapılmadan; gerçekleri ve geleceğe yönelik öngörüleri irdelemeye çalışırım…”
      Covid- 19’un bir dünya travmasına neden olduğu şu günlerde, üretilen komplo teorilerinin ya da bilim dışı uydurmaların dayanılmaz hafifliğine kapılmaktansa; kendi yaşam ve bilgi alanlarımızla ilgili öngörüler geliştirmeye çalışmak daha sağlıklı değil mi?..
      Bu bağlamda ”Eğitim alanında Köy Enstitülerini dünden bugüne ve yarına bağlayabilmek” için irdelenmesi gereken o kadar çok konu var ki…
KÖY ENSTİTÜLERİ İÇİN FAZLA SÖZE GEREK YOK…
      Köy Enstitüleri Sistemi, dar anlamda “bir eğitim modeli” ya da “bir öğretmen yetiştirme modeli” değil; “Evrensel eğitim bilimi değerleriyle Cumhuriyet değerlerimizin kaynaştırılmasından üretilmiş bütünsel bir eğitim sistemidir…”
      Türkiye eğitim tarihinde özgün ve önemli bir yeri olan Köy Enstitüleri uygulamasının çağının evrensel eğitim değerleriyle önemli ölçüde çakıştığının en somut örneği, evrensel düzeyde “Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü” olan UNESCO’nun bazı kararlarıdır.
      Günümüzde esas önemli olan, “Köy Enstitülerinin yaşadıkları yıllardaki uygulamaların özlemli duygularına ya da biçimlerine değil, ‘ilkelerine’ sahip çıkmaktır.”
      Yani günümüzün evrensel eğitim sorunu, tıpkı Köy Enstitülerinin yapmaya çalıştığı gibi: “Laik, bilimsel, demokratik ve kamusal eğitim ilkelerini korumak ve geliştirmektir…”
      Köy Enstitüleri deneyimini günümüze ve yarına bağlamak konusunda yakın tarihimizden süzdüğüm üç örneği birlikte irdeleyelim.
VEDAT DALOKAY’IN “KENT ENSTİTÜLERİ” GİRİŞİMİ
      1973 Yerel Seçimlerinde, Ankaralı seçmenlerin yüzde 62’sinin oyunu alarak CHP’den Ankara Belediye Başkanı seçilen Vedat DALOKAY’ın, heyecanla uygulamaya çalıştığı projelerden birisi de “Ankara’da Kent Enstitüleri kurmaktı…”
      Bugün raflarda tozlanmış olan belgelerde o projenin amaçları şöyle belirlenmiş:
     “ Özellikle kırsal kesimden göç eden kitlelere kent kültürüne uyum sağlayacak eğitim vermek; kentte geçerli olan meslekleri öğretmek, çağdaş sanatları tanıtmak…”
      Ancak o dönemin koalisyon hükümetindeki MSP’li İçişleri Bakanlığı bu projeyi engelliyor…
      Vedat DALOKAY bu durumu şöyle değerlendiriyor:
      “…Yeni oluşan kent kültürü üzerinde düşünürler ve araştırmacılar bundan sonra titizlikle durmalı…”
      Ne yazık ki Vedat DALOKAY’dan sonra ne eğitim örgütleri ne de CHP, Kent Enstitüleri konusu üzerinde titizlikle durmadı…
1987’ DEN BİR “KENT ENSTİTÜSÜ” YAPRAĞI…
      Mayıs 1987 tarihli ve 14 sayılı abece Dergisi’nin 32. Sayfasında yer alan, derginin kurucularından İbrahim ÜÇYILDIZGİL imzalı, “Yerel Yönetimlerde Eğitim ‘Kent Enstitüsü” başlıklı yazıdan bazı alıntılar:
*****
      “… Bugün özellikle belediyeler, örgütlenme, üretilen mal ve hizmet türü, makine gücü ile teknoloji bakımından büyük mali güce ulaşmışlardır…”
      “ Böylesine önemli, böylesine büyük ulusal bir kaynak ne yazık ki bugün bilinçsiz, niteliksiz derleme kadrolar elindedir…” 
       “Yerel yönetimlerdeki bu çarpıklığın, bu kaynak israfının kestirme çözümü, kadrolarını kendilerinin eğitmeleridir.  Bunu için adına ‘KENT ENSTİTÜSÜ’ adı verilecek kurumlar oluşturmaktır.”
       “ Günümüz Türkiye’sinde nüfusumuzun yarıdan çoğu kentlerde yaşamaktadır. Kırsal bölge insanı getirdiği sorunlarıyla birlikte kentlerin çevresine yığılmıştır. 1940’larda Köy Enstitülerinin kırsal kesim için üstlendiği işleve benzer işlevi, ‘Kent Enstitüleri’ kentler için üstlenebilir…”
       “ Bu kurumlar, yerel yönetimler için uzman kadrolar sağlama işlevi yanında, halen uygulanan halk eğitimi ve beceri kurslarını da bünyesinde toplayabilir…”
*****
      “abece Dergisi”nin sonraki sayılarında da (bazıları bana ait) konuyla ilgili çeşitli makaleler yayımlandı.
      Ancak Kent Enstitüleri konusu akademik çevrelerin, eğitim örgütlerinin ve siyasal partilerin gündemine gereğince girebilmiş değil…
TEPEBAŞI KENT ENSTİTÜSÜ
      Eskişehir’ de Tepebaşı Belediye Başkanı Sayın Ahmet ATAÇ tarafından, “Belde Evleri” adı altında çok yaygın bir biçimde sürdürülmekte olan yaşam boyu eğitim çalışmaları kapsamında son üç yıldır “Tepebaşı Kent Enstitüsü” adı altında sürdürülen, Türkiye’ye (özellikle sosyal demokrat belediyelere) örnek olabilecek özgün bir uygulama var.
      Bu uygulamanın Tepebaşı Belediyesi ile Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarafından birlikte yürütülmesi, “uygulanabilirlik” ve “güvenilirlik” özelliklerini artırıyor.
       Uygulamanın son durumuyla ilgili olarak, Tepebaşı Belediyesi’ nin 26 Mart 2020 tarihinde yaptığı “Uzaktan Eğitimle Bilgiye Erişim Sürüyor” başlıklı basın açıklamasından aldığım kısa alıntıları sizlerle paylaşmak isterim:
*****
      Dünya genelinde sağlık tehdidi haline gelen Koronavirüs tehlikesi ile birlikte yurt genelinde eğitim-öğretime ara verilirken; Tepebaşı Belediyesi’nin uzaktan eğitim modeli olan Tepebaşı Kent Enstitüsü’nde eğitimler, 2 bin 271 katılımcı ile devam ediyor.”
      “Koronavirüs tehlikesine karşı okulların tatil edildiği şu günlerde, Tepebaşı Kent Enstitüsü ücretsiz ve online eğitim modeli ile vatandaşların bilgiye ulaşmasına fırsat sağlıyor...”
      “Tepebaşı Belediyesi’nin Türkiye’nin en köklü eğitim kurumlarından Boğaziçi Üniversitesi ile düzenlediği ve Tekfen Holding tarafından desteklenen; bilimsel merak, özgür düşünce ve yaratıcı fikirlerin oluşmasına katkıda bulunacak bilgi ve tartışmaları toplumun her kesimine ulaştırmayı hedefleyen bir program olan “Açık Ders” etkinlikleri de Tepebaşı Kent Enstitüsü’ndeki yerini aldı...”
*****
      Dileğimiz, Tepebaşı Belediyesi’nin ürettiği bu güzel “Kent Enstitüsü” örneğinin öncelikle sosyal demokrat belediyelerde yaygınlaştırılarak yarınlara bağlanmasıdır…
      Sağlıkla, sevgiyle, dostlukla, umutla…
 
 
 
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi