Nesli Özkay Dikkaya

MÜFİDE İLHAN KİMDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?

18 Aralık 2021 00:05
A
a
Ercan Kardeşler Kuyumculuk

Müfide İlhan, Türkiye siyasetinin kapılarının kadınlara açılması konusunda karşılaştığımız ilk isimlerden biri. Türkiye’nin ilk kadın il belediye başkanı olan Müfide İlhan, 1911 yılında Edremit’te dünyaya gelmiştir. Mareşal Fevzi Çakmak’ın yeğeni olan Müfide İlhan, babası Teğmen Nazif Bey’i 1915’te Çanakkale Savaşı’nda kaybetmiştir. Kardeşinin şehit düşmesinin ardından Fevzi Çakmak, Müfide İlhan ve erkek kardeşi Adnan’a sahip çıkmış, onları Ankara’da bir yatılı okula yazdırmıştır. Müfide İlhan, yatılı okulda okuduğu ilk sene amcası sayesinde Mustafa Kemal Paşa ile tanışmış ve bu tanışmayı hayatı boyunca unutamamıştır. 1928’de Kadıköy 8. İlkokulu’nda öğretmenlik yapmaya başlayan Müfide İlhan, 1929’da Fevzi Çakmak’ın yaveri Yüzbaşı Nuri Çetinkaya ile evlenerek Erzurum’a gitmiş ve orada iki yıl öğretmenlik yapmıştır. Eşinin tayini dolayısıyla Erzurum’dan sonra sırasıyla Doğubeyazıt, Kırklareli ve Ankara’ya taşınmak zorunda kalan Müfide İlhan, bu illerde de öğretmenlik mesleğini sürdürmüştür. Eşinin 1936’da askeri ataşe olarak Berlin’e tayin olmasıyla birlikte Almanya’ya giden Müfide İlhan, orada dil ve çocuk terbiyesi eğitimleri almıştır. Berlin’deyken Nuri Çetinkaya ile evliliğini sonlandıran Müfide İlhan, 1937’de Türkiye’ye dönmüş, Ankara’ya yerleşmiş ve öğretmenlik mesleğini sürdürmeye devam etmiştir. Müfide İlhan Ankara’da Doktor Faruk İlhan ile tanışmış ve 1939 yılında ikinci evliliğini gerçekleştirmiştir. Eşi Faruk İlhan’ın görevi dolayısıyla Müfide İlhan bu kez Afganistan’da yaşamaya başlamış ve orada da çocuk eğitimi ile ilgilenmiştir. 1944’te Türkiye’ye dönen İlhan ailesi, önce Ankara’ya yerleşmiş ve 1946’da da Faruk İlhan’ın doğduğu şehir olan Mersin’e taşınmıştır.

1946 yılı aynı zamanda Demokrat Parti’nin kurulduğu ve Türkiye’nin çok partili döneminin başladığı yıl olmuştur. DP, yerel seçim hazırlıkları sırasında Mersin’de daha önce belediye başkanlığı yapmış olan Galip İlhan’ın oğlu Faruk İlhan’a partiye girmesini teklif etmişse de Faruk İlhan bunu kabul etmemiş ve eşi Müfide İlhan’ı partiye önermiştir. Daha önceden Müfide İlhan ile tanışıklığı olan DP Genel Başkanı Celal Bayar aynı teklifi Müfide İlhan’a yapmış ve o da teklifi kabul ederek çalışmalara başlamıştır.

Eylül 1950’de gerçekleşen yerel seçimlerde liste başından Belediye Meclisi’ne giren Müfide İlhan, belediye başkanı seçilmiştir. Belediye başkanlığı döneminde oldukça aktif çalışmalar yürüten İlhan, partisi ve belediye meclisi ile yaşadığı anlaşmazlıklar sonucunda 17 Aralık 1951’de belediye başkanlığı görevinden alınmış, bunun üzerine kendisi de hem belediye meclisi üyeliğinden hem de DP’den ayrılmıştır. Ardından Müfide İlhan, 1954 yılında Müstakilleri Destekleme Cemiyeti’ni kurmuş ve aynı yıl kısa ömürlü olan Mücadele isimli bir dergi çıkarmıştır. Eşinin tayininin İzmit’e çıkmasıyla birlikte oraya taşınan Müfide İlhan, Türk Kadınlar Birliği’nin İzmit Şubesi’ni kurmuş ve bu esnada 1954’te Hürriyet Partisi'ne girmesi için Turan Güneş'ten teklif almış ancak bu teklifi reddetmiştir. Müfide İlhan, 1957 yılında yine eşinin tayini vesilesi ile Ankara’ya taşınmış ve orada öğretmenliğe devam etmiştir. 1967’de eşi Faruk İlhan’ı kaybettiği sırada yedi çocuk annesi olan İlhan, bir sene daha Ankara’da kalmış, bu sırada 1968’de Ankara’dan bağımsız başkan adayı olmuş ve seçilememesinin ardından Almanya’ya taşınmıştır. 1981’e kadar Almanya’da yaşamını sürdüren İlhan, aldığı çeşitli eğitimlerin ardından Türk çocuklarını Alman okullarına hazırlayan sınıflarda öğretmenlik yapmıştır. Türkiye’ye döndüğünde İstanbul’a yerleşen İlhan, özellikle Mersin Liselileri Derneği’nde aktif bir rol üstlenmiş, 1983 ve 1991 yıllarında tekrardan siyasete atılmaya niyetlenmişse de bu isteğini gerçekleştirememiştir. 1995’te kansere yakalanan İlhan, 28 Ocak 1996’da Bodrum’da 85 yaşındayken hayatını kaybetmiştir.

Müfide İlhan çok kısa bir dönem belediye başkanlığı yapmış olmasına rağmen tüm Türkiye’de konuşulmuş, hatta dünya basınında yer almıştır. İlhan, belediye başkanı seçilir seçilmez Kraliçe Elizabeth tarafından Londra’ya davet edilmiş ve belediyecilik konusunda İngiltere’de bazı araştırmalar yapma fırsatını elde etmiştir. İlhan, belediye başkanı olur olmaz önceki belediye başkanının yolsuzluklarını araştırmaya, Mersin’deki “lüzumsuz ithalat ve ihracat” işlemlerine engel olmaya, tüm esnafı denetlemeye, kurallara uymayanlara cezalar yazmaya başlamıştır. Dolayısıyla İlhan hem bir kadın olması hem de dürüst siyaset yapma çabası ile giriştiği bu faaliyetleri nedeniyle bazı kesimleri rahatsız etmiş ve belediye meclisinde kendisine karşı oluşan muhalefeti bastıramamıştır. Müfide İlhan, görevinden belediye bütçesini iyi kullanamadığı, vaat ettiği işleri yapmadığı gibi gerekçelerle alınmıştır. İlhan daha sonra da DP ile bağları koparmış ve bunu yaparak onurunu kurtardığını ifade etmiştir. İlhan’ın ifadesine göre, Adnan Menderes kendisine haklı olduğunu ancak orada yapılan yolsuzluklara ses çıkarmamasını söylemiş, bu da Müfide İlhan’ı çileden çıkarmıştır. Ayrıca İlhan, ezanın yeniden Arapça okunmasına da karşı çıkmıştır. Müfide İlhan, sözün milletin olduğunu değil, eski tas eski hamam düzenin devam ettiğini fark ettiğini ve böylelikle DP ile yollarını ayırdığını anlatmıştır.


İlhan, hayatının sonuna kadar dönemin erkek egemen zihniyeti ve erkek egemen siyaseti ile mücadelesini sürdürmüştür. Müfide İlhan, ne iş yaparsa hakkıyla yapmaya çalışmış, asla boş durmamış, doğru bildiğinden asla şaşmamış ve Cumhuriyet’in yetiştirdiği önemli aydın kadınlardan biri olarak hafızamızda mutlaka yer almalıdır.

Arıman Web reklam
ECC Tur
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Sonhaber Gazetesi
Göksel Tantuni Eskişehir