London Live Eskişehir 2022 Kurban Bayramı

Nesli Özkay Dikkaya

NATO VE TÜRKİYE

11 Haziran 2022 08:08
A
a
Ercan Kardeşler Kuyumculuk
Bugünkü Rusya-Ukrayna geriliminde gündemimize gelen ve sıklıkla duyduğumuz NATO, yani Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü…
Bu örgüt 4 Nisan 1949 tarihinde kurulan uluslararası askeri ittifak. Bu ittifak, ‘kolektif savunma’ prensibi üzerine tesis edilmişti.
İkinci Dünya Savaşı’nın ardından Türkiye’nin dış politikasına hakim olan esas konu, Avrupa dengesinde meydana gelen boşluklardan faydalanan ve tüm ağırlığıyla Türkiye’nin de üzerine çöken Sovyetlerin emperyalizmine karşı güvenliğini sağlama endişesi olmuştu.
1945-46 yıllarında Sovyetlerin bir taraftan Türkiye’nin Doğu Anadolu topraklarını resmen istemesi, bir taraftan da Boğazlara yerleşme isteğini resmen açıklaması Türkiye Cumhuriyeti’ni, Milli Mücadele’den beri en kritik duruma sokmuştu. Toprak bütünlüğüne ve egemenlik haklarına açıkça yöneltilen bu tehdit karşısında Türkiye, Sovyet Rusya karşısında denge unsuru olarak Amerika Birleşik Devletleri’ne dayanmak zorunda kalmıştı.
4 Nisan 1949 tarihinde NATO kurulunca Türkiye rahat bir nefes aldı ve kurulduğu günden itibaren bu ittifak sistemine dahil olup Amerika’nın ittifakını kazanmak için çabaladı.
Türkiye’nin ittifaka katılmasına Amerika’nın bir itirazı yoktu. Asıl sorun çıkaran NATO’nun küçük üyeleri ve İngiltere’ydi. Danimarka, Hollanda, Belçika ve Norveç Türkiye’nin NATO’ya katılması halinde Sovyetlerin buna sert bir tepki göstereceğini ve bir savaş çıkabileceğini öne sürüyorlardı. Bu itiraz Türkiye’nin NATO’ya katılmasında geciktirici bir faktör oldu. İngiltere ise Temmuz 1951’de Ortadoğu Savunma Sistemi’ne katılmasını şart koşarak Türkiye’nin NATO’ya üyeliğini destekleyeceğini açıklamıştı.
Diğer yandan 25 Haziran 1950’de Kore Savaşı patlak vermişti. Birleşmiş Milletler Kore’ye uluslararası güç gönderip üye ülkelerden katkılarını istediğinde Türkiye hemen asker sunan birkaç ülkeden biri oldu. 4500 kişilik tugaydan oluşan ilk birlik Ekim ayında gönderildi ve savaş boyunca Kore’de 25 bin kadar Türk askeri çarpıştı, 6 binin üzerinde kayıp verildi. Bu durum Türkiye’ye NATO hükümetleri içinde fazlaca itibar kazandırdı ancak buna rağmen Türkiye’nin NATO’ya girişini engelleyen Norveç ve Danimarka’nın itirazlarından vazgeçmeye ikna edilebilmeleri bir yıl sürdü.
NATO Konseyi, aynı gün Londra’da imzaladığı protokolle Türkiye ve Yunanistan’ın NATO’ya katılmalarını kabul etti. TBMM’de Türkiye’nin NATO’ya katılmasına 19 Şubat 1952’de karar verildi. Böylelikle Türkiye, Sovyet tehdidine karşı sadece Amerika Birleşik Devletleri’nin değil aynı zamanda on üç ülkenin de ittifakını arkasına alıyor ve güvenliğini sağlıyordu.
Türkiye’nin NATO’ya katılma çabaları en baştan itibaren Sovyet Rusya’yı rahatsız etmiş ve bunu engelleme çabalarına girmesine neden olmuştu. Türkiye ise Sovyet Rusya’nın bu baskılarına kulak asmamış ve hatta NATO’ya katılmak isteyişinin temel sebebinin Sovyetlerin Türkiye’ye yönelik tehditleri olduğunu da belirtmekten çekinmemiştir.
Türkiye’nin NATO üyeliği, 5 Mart 1953’te Stalin’in ölümünün ardından Sovyetleri daha fazla rahatsız etmiştir. Bundan dolayı yeni Sovyetler liderliği Türkiye’den toprak talebinde bulunmaktan ve Boğazların ortak savunması hakkındaki görüşlerinden vazgeçtiklerini ifade etmişti. Ancak bu yeni tutum, Türkiye’de bir güven duygusu yaratmamıştı. Türkiye’nin Sovyetlere karşı bu güvensizliği bundan sonra buhranları daha da artırmış ve Türk-Sovyet ilişkileri peş peşe buhranlar ve gerginlikler içerisinde devam etmiştir.
NATO’ya giriş Türkiye’de coşkuyla karşılandı. Bu NATO sevincinin hem akılcı hem de duygusal nedenleri vardı. Stratejik açıdan NATO, Sovyet tehdidine karşı bir güvence olarak görülüyor, Türkiye’nin modernleşmesini sağlayacak Batı yardımını ve borç para akışını garantilediği düşünülüyordu. Duygusal açıdan ise, Türkiye’nin nihayet Batı tarafından eşit koşullarda kabul edildiğinin bir işareti olarak algılanıyordu.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Kurban Bayramı tebriği
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Sonhaber Gazetesi
Kurban Bayramı tebriği
Kurban Bayramı tebriği