SEMİH DEMİRAL

SAKARYA’DAKİ HAVAİ FİŞEK PATLAMASI VE İSG PROBLEMLERİ

9 Temmuz 2020 00:05
A
a
Sakarya'nın Hendek ilçesindeki kurulu havai fişek fabrikasında, 3 Temmuz'da saat 11.15'te çok şiddetli patlamalar meydana gelmiş, işletme neredeyse tamamen yok olma noktasına gelmiş, patlamalarda 7 kişi hayatını kaybetmiş ve çalışanların büyük bir kısmı yaralanmış, halen 4 çalışanın tedavileri devam etmektedir. Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığınca patlamaya ilişkin soruşturma kapsamında gözaltına alınan sorumlu müdür, iş güvenliği uzmanı, 2 ustabaşı ve daha sonra fabrika sahibi de savcılıktaki sorgularının ardından “taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma” suçundan tutuklanmıştır.
Covid-19 pandemi sürecinde genel olarak Koronavirüs odaklı olarak çalışmalar gerçekleştirildi, fakat üretimlerine ve çalışmalarına devam eden işyerlerinde potansiyel tehlikeler devam etmektedir ve pandemi sürecinde kontrol, denetimlerin aksaması riskine karşı önceki yazımda bu risklere dikkat çekerek çalışma ortamı, makine, ekipmanlar, tesisatlar ve çalışılan maddelere ilişkin periyodik kontrol, denetimlerin mutlaka gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmiştim. İş sağlığı ve güvenliği, hiçbir zaman boş vermeye gelmeyen, sürekli kontrol, denetim altında tutulması gereken, sürekli titizlikle uygulanması gereken bir sistemdir. İş sağlığı ve güvenliğinin uygulanmasında sorumlu sadece iş güvenliği uzmanları değil, bilakis iş sağlığı ve güvenliği kanunu işverenlere birçok sorumluluklar yüklemiştir. İş sağlığı ve güvenliği işveren, çalışan ve İSG profesyonelleri ile birlikte bir bütün halinde uygulanması gereken bir sistemdir.
Bu kişilerde olabilecek bir gevşeme, kurallara aykırı davranma, kuralları hiçe sayma durumu bu olayda olduğu gibi tüm işyerinin yok olmasına, birçok insanın ölmesi ve yaralanmasına, ekmek kapısından olmaya neden olur. İş sağlığı ve güvenliği bundan dolayı her zaman önceliklidir. Maalesef ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği istenen seviyelerde değildir. 2012 yılında yayımlanan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile birlikte birçok işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği adına uygulamalar yapılmaya başlanmış, fakat şuan sadece yasak savmak adına, genel olarak belge üzerinde yeterlilik sağlanmakta, fakat işletmelerde iş sağlığı ve güvenliğinin tam olarak uygulanmadığını, tam olarak özümsenmediğini görmekteyiz. Toplumumuz oluşan yanlış bir algı da iş sağlığı ve güvenliğinden sorumlu sadece iş güvenliği uzmanı algısıdır. Böyle bir şey yok.
Maalesef yargılama safhalarında iş kazası vb. olaylarda öncelikle iş güvenliği uzmanı suçlanmakta ve ceza verilmektedir. İş güvenliği uzmanları günah keçisi değildir. İş güvenliği uzmanlarının rehberlik ve danışmanlık, İşyeri hekimi, İşveren/İşveren vekili, çalışan temsilcisi ve diğer ilgili kişilerle birlikte Risk değerlendirmesi yapmak, çalışma ortamı gözetimi yapmak, tespitlerini İSG tespit ve öneri defterine yazmak, çalışanlara İSG eğitimi vermek ve gerekli bilgilendirmeleri yapmak, gerekli kayıt ve bildirimleri yapmak ve İlgili birim ve kişiler ile işbirliği yapmak gibi görevleri vardır. Patlamanın olduğu hava fişek fabrikasının iş güvenliği uzmanı patlamadan önce istifa etmiş, fakat ihbar süresi içinde olduğu için işletmede çalışıyor göründüğü için sorumlu tutulmuş ve tutuklanmıştır.
İş güvenliği uzmanı işletmedeki uygunsuzlukları İSG Kurulu Toplantılarına getirmiş, fakat işveren uygunsuzlukları gizlemiş ve karar aldırmamış. Bu şartlar altında iş güvenliği uzmanının görev yapması çok güçtür. İş güvenliği uzmanının tespit ettiği uygunsuzlukları işverene yazılı olarak bildirmesi ve ilgili işin hayati risk taşıması durumunda gerekli önlemler alınana kadar ilgili işin durdurulması için işveren başvurması durumunda bu işveren işi durdurur mu? İş güvenliği uzmanları böyle bir durumda durumu bakanlığa yazılı bir şekilde bildirmesi yani ücretini verdiği işvereni şikayet etmesi gerekiyor.
İş güvenliği uzmanı işverenini şikayet ettiği zaman bakanlık diyecek ki senin iş güvenliği uzmanın şu konuda hayati riskler olduğunu bildirdi. Bu durum ile ilgili gerekli önlemleri al diyecek. İşveren ilk olarak gerekli tedbirleri mi alır yoksa iş güvenliği uzmanını işten mi atar? Yasada iş güvenliği uzmanı böyle bir durumdan dolayı işten atılmasının tespiti durumunda işveren iş güvenliği uzmanına 12 aylık ücret kadar tazminat ödemesine hükmedilir. Peki ya sonra… İş güvenliği uzmanı başka bir işyerine gittiğinde önceki işyerinizden neden ayrıldınız sorusuna iş güvenliği uzmanı önceki işyerinde böyle böyle bir hayati risk vardı. İşvereni yazılı uyardım, gerekli tedbirleri almadığı bende bakanlığa bildirdim. Bu yüzden işten atıldım dediğinde işe girebilir mi?
Maalesef Soma’da, Ermenek’te yaşanan facialardan ders alınmadı. Sakarya Hendek’teki havai fişek fabrikasının bu yılın başında bakanlık tarafından denetlendiği bilgisi vardır. Bu denetimde ne gibi eksiklikler görüldü veya eksiklik görüldü mü acaba. Böyle bir işletmede denetimden sonra eksiklikler görüldüyse ne gibi yaptırımlar uygulandı?
02.03.2019 tarihinde resmi gazetede Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik tehlikeli maddeler bulunduran kuruluşlarda büyük endüstriyel kazaların önlenmesi ve muhtemel kazaların insanlara ve çevreye olan zararlarının en aza indirilmesi amacıyla, yüksek seviyede, etkili ve sürekli korumayı sağlamak için alınması gerekli önlemler ile ilgili usul ve esasları belirlemek için hazırlanan bir yönetmeliktir. Alınan bilgilere göre 520 ton patlayıcı madde bulundurulduğu iletilmiştir. Bu işletme bu yönetmelik açısından Üst seviyeli kuruluş olarak Güvenlik Raporu, Büyük kaza senaryo dokümanı ve Dâhili acil durum planını 1/7/2020 tarihine kadar hazırlamış olması gerekmektedir. Bu raporları işveren hazırlatmış mı? Kurulum izni sırasında ve sonrasında Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzüğünde yer alan maddelere uygun güvenli çalışabilecek bir şekilde kuruldu mu? Piroteknik Maddelerin Belgelendirilmesi, Piyasaya Arzı ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmeliğinde yer alan güvenlik mesafelerine ve kurallarına uyulmuş mu kurulum ve izin aşamalarında, ya da denetlemelerde bu mesafelere ve kurallara uyulup uyulmadığı ve alınması gereken diğer güvenlik önlemlerinin alınıp alınmadığı kontrol edilmiş mi?
İşveren, güncel Risk Değerlendirmesi, Acil durum planı oluşturulmasını sağlamış mı? İşveren, çalışanlara çok tehlikeli işyeri açısından her yıl 16 saat süreli eğitimlerin tam olarak verilmesini sağladı mı? İşveren ve İşveren vekilleri, Patlayıcı maddelerin kontrolü, denetimi, depolama şartları, kullanım şartları, taşıma şartlarına riayet etti mi? Bu durumlar periyodik olarak işveren ve işveren vekillerince kontrolleri yapıldı mı? Çalışanlar patlayıcı maddeler ile çalışma konusunda yeterli bilgi ve donanıma sahip miydi? İşletmede sıcak işlemler vb. çalışmalar ile ilgili iş izni sistemi kurulumuydu ve sıkı bir şekilde yönetiliyor muydu?
İş Sağlığı ve Güvenliği çok önemli bir konudur ve asla ikinci plana itilemez. Bu kaza büyük bir ders olmalı ve artık İş sağlığı ve güvenliği prosedür olmaktan çıkmalıdır. 1/7/2020 tarihinden itibaren 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri ile birlikte kamu işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi çalıştırma yükümlülükleri başlamıştır. Kanunun yayımlandığı 2012 yılından itibaren 8 yıl sonra çok şükür kamuda yükümlülük altına girmiştir.
Sağlıklı ve Güvende Kalın.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir haberleri ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi