TARİHTEKİ PANDEMİLER 2

Videoyu Aç TARİHTEKİ PANDEMİLER 2
A
a

Hızla yayılarak tüm dünyayı tehdit eden Çin kaynaklı yeni tip koronavirüs (covid 19) can almaya devam ediyor. Neredeyse tüm dünyayı etkisi altına alan koronavirüs, tarihte büyük ölümlere neden olan salgın hastalıkları akıllara getirdi. İşte dünyada milyonları öldüren büyük salgınlar…

17. YÜZYIL BÜYÜK VEBALAR (GREAT PLAUGE)
Yıl: 1600'ler
Ölü sayısı: 3 milyon

18. Yüzyıl Büyük Vebalar
Yıl: 1700'ler
Ölü sayısı: 600 bin

SMALL POX (ÇİÇEK HASTALIĞI)
Hastalık, 18. yüzyılda toplamda her sene ortalama 400 bin kişiyi öldürdü. Aynı yüzyıl içerisindeki körlüklerin %70’inden tek başına sorumluydu! Hastalığa yakalanan yetişkinlerin %20-60 arası, çocukların ise %80’i hayatını kaybetti. 20. yüzyıldaki ölümler ise akıl almaz düzeydedir. 1950'lere gelindiğinde her sene 50 milyon insan hastalığa yakalanmaktaydı! Sadece 1967 senesi içerisinde, Dünya Sağlık Örgütü'nün sayılarına göre 15 milyon insan hastalığa yakalandı. Bunlardan 2 milyonu aynı sene içerisinde öldü. 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl boyunca sürdürülen aşı araştırmaları ve kampanyaları sayesinde, durmak bilmez hastalık 1979'un Aralık ayında tamamen yok edildi. Öyle başarılı bir aşılama kampanyası yürütüldü ki, insanlık tarihinde %100 oranla silinen tek hastalık, çiçek hastalığı oldu. Bir diğer deyişle, adeta virüsün soyunu yok ettik, aktive olabileceği alan bırakmadık.
Not: Bu hastalık yerli Amerikalın nüfusunun büyük çoğunluğunu ve Avrupa’da 1800'lü yıllarda 400 bin insanı öldürdü.

VİRAL KANAMALI ATEŞ SALGINI
4 ayrı RNA virüsünün yol açtığı “Kanamalı ateş” salgınları, 1545-1548 yılları arasında Meksika’da ortaya çıktı ve tahminen 5 ile 15 milyon insanı öldürdü.

KOLERA SALGINI
Uygarlık tarihimizde yedi büyük kolera salgını yaşandı ancak bunlardan en ölümcül olanı üçüncüsü olan ve 1852 - 1860 tarihleri arasında meydana gelen salgındı. Koleranın başlıca sebebi içme sularının kirlenmesi ancak sebebin bu olduğu üçüncü salgına kadar anlaşılamadı.
HİNDİSTAN’DA ÇIKTI
Uzun dönemler boyunca insan dışkıları ve atıkları aynı zamanda içme ve pişirme için kullanılan su kaynaklarına döküldü. Bunun büyük bir felaket haline geldiği yer ise o tarihlerde Hindistan oldu. Bugün bile dünyanın en kirli nehirlerinden biri olan Ganj nehri 2011'de yapılan bir çalışmaya göre 100 mililitresinde 1,1 milyar dışkı bakterisi barındırıyor. Bu oran içerisinde yıkanabileceğiniz en kötü suda olması kabul edilebilecek oranın 500 bin katı. Hindular bu nehirde yıkanmanın kutsal olduğuna inanıyor ve günlük işlerinde nehir suyundan azami şekilde istifade ediyorlar. Bu nedenle kolera bu bölgede sıklıkla karşılaşılan bir hastalık türü.
TAM SAYI BİLİNMİYOR
Ne var ki, 19.yy'da yaşanan büyük salgın ile kolera tüm Hindistan'a oradan Afganistan'a ve Rusya'ya yayıldı. Resmi kayıtlara göre sadece Rusya'da bile 1 milyon insanın ölümüne neden olan salgın oradan Avrupa'ya ve Afrika'ya son olarak da Amerika'ya ulaştı. Kolera bulaşan her 5 kişiden 1'inde tehlikeli derecede ishal görülüyor. Hızla tedavi edilmezse bu kişilerden yarısı hayatını kaybediyor. Yedi kolera salgınında toplamda ölen insan sayısı tam olarak bilinmese de bunu milyonlarla ifade etmek mümkün. Üçüncü salgın ile doktorlar koleranın nedenini buldu ve o tarihten sonra içme suyunun arıtılması ve kaynatılması gerektiği bilgisi dünyada yaygınlaştı.

ÜÇÜNCÜ VEBA SALGINI
1855 - 1859 yılları arasında Çin'de başlayarak dünyaya yayılan ve sadece Çin'de ve Hindistan'da bile 12 milyon insanın ölümüne neden olan bu salgına Jüstinyen Vebası ve Avrupa'nın Kara Vebası ardından 'Üçüncü Veba' denildi.
Etkileri bir asır kadar süren salgın Amerika kıtasına uzak doğudan gelen farelerle taşındı. Daha önceki vebalardan farklı olarak ilerlemiş olan tıp bilimi bu hastalığın incelenmesine ve tedavi edici ilaçlar oluşturulmasına imkan sağladı. Bunların başında da antibiyotikler geldi.

SARIHUMMA (YELLOW FEVER)
Sarıhumma salgını ilk defa 1700'lerde İtalya, Fransa, İspanya ve İngiltere'de patlak vermiştir. 19. yüzyılda İspanya'da 300 bin kişinin sarıhummadan öldüğüne inanılıyor. 1802'de Haiti Devrimi esnasında Fransız askerleri sarıhumma saldırısına maruz kaldılar. Ordunun yarısı bu hastalıktan dolayı öldü. 20. yüzyılın başlarında hastalığın insanlara bulaşma yönteminin anlaşılması (öncelikli olarak sivrisinekler) ve bir aşının ve diğer önleyici önlemlerin geliştirilmesini sağlayan, gönüllülerin de katıldığı (ki bazıları bu yüzden öldü) araştırmalar yapılana kadar Batı Yarımkürenin diğer yerlerinde çıkan salgınlarda binlerce kişi öldü.

1889-1890 GRİP SALGINI
Rus gribi olarak da bilinen bu salgın yine influenza kaynaklı. 1889’da Buhara, Canada ve Grönland’da neredeyse aynı anda görüldü. Şehirleşmeye başlamış alanlarda etkili olan salgın dünya genelinde bir milyondan fazla insanı öldürdü.

ASYA GRİBİ (ASİAN FLU)
Asya gribini ‘A’ sınıfı virüs meydana getirir. 1957 yılında Çin’den başlayarak, Uzakdoğu’ya daha sonra da Avustralya, Amerika ve Avrupa’ya yayılmış olmasından ötürü bu adla anılmaktadır. Bu büyük salgında, ABD’de 40 milyon insanın Asya gribine yakalandığı ve 8 bin kişinin öldüğü bilinmektedir. Asya gribi bulaşıcı bir hastalık olup, genelde dört yılda bir salgın olarak ortaya çıkmaktadır. Zamanla virüsün yüzeyindeki protein yapısı değişerek yeni suşlar (soylar) oluşmakta ve bunlar yeni salgınlara neden olmaktadır. Yani Asya gribinin virüsleri özelliklerini değiştirebilmektedir. Virüsün özelliklerini değiştirmesi bu hastalığa karşı geliştirilen aşının etkisini kısıtlamaktadır.
HABER: ESRA ÜNLÜ
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir haberleri ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi