Doç. Dr. Yağmur Say

OSMANLI DIŞ BORÇLARI VE DÜYÛN-U UMÛMİYE İDARESİ(4)

24 Kasım 2018 19:01
A
a
MUHARREM KARARNAMESİNDEN I. DÜNYA SAVAŞINA DEK DIŞ BORÇLAR
 
1886 Gümrükler Borçlanması
 
      Mali sıkıntıların giderilmesi amacıyla Osmanlı bankasından alınan avansların konsolidasyonu için bu borçlanmaya gidildi. Osmanlı Bankasına olan kısa vadeli borçların uzun vadeli hale getirilmesi amaçlanıyordu. Osmanlı Bankasından alınan uzun vadeli 6,5 milyon liranın 4,5 milyon lirası, aynı bankaya olan kısa vadeli eski borçların ödenmesi için verildi. Kalan 2 milyon lira da hazineye verildi. %5 faizli borca karşılık olarak Bursa, Beyrut, Edirne, İzmir ve Selanik illeri gümrük gelirleri gösterildi.
 
1888 Anadolu Demiryolu Borçlanması
 
      Deutsche Bank’la yapılan sözleşme uyarınca, 1871 yılında devletçe yapılmakta olan 92 km.lik, Haydarpaşa- İzmit hattı için 6 milyon Franklık bir borçlanmaya gidilmiştir. Karşılık olarak Ankara, İzmir, Kütahya ve Ertuğrul (Bilecik) illerinin aşarı gösterilmiştir.
 
1888 Saydı Mahi (Balık Avı) Borçlanması
 
       Almanya’dan askeri malzeme satın alınabilmesi için Deutsche Bank’la 30 milyon marklık bir borç sözleşmesi imzalandı. %5 faizli borçlanmaya karşılık olarak Düyun-u Umumiye İdaresince yönetilen Saydi Mahiden artacak paralar gösterilmiştir. Borçlanılan miktar 1.617.647 Osmanlı altın Lirası, ele geçen miktar 1.132.352 osmanlı altın lirasıdır.
 
1890 Tebdil (Değiştirme) Borçlanması
 
      1881 yılı ayrıcalıklı tahvillerinin değiştirilmesi için Osmanlı Bankası ile imzalanan sözleşmeyle %5 faizli öncelikli tahviller %4 faizli tahvillerle değiştirilmiştir. Böylece eski borçların bir bölümü yeni borçlara dönüştürülmüştür.
 
1890 Osmaniye Borçlanması
 
      Dalgalı borçların uzun vadeli borca dönüştürülmesi için Osmanlı Bankası aracılığıyla 4.995.500 liralık bir borçlanma yapılmıştır. %4 faizli borçlanmadan elde edilen miktar 3. 796.580 Osmanlı altın lirasıdır. Karşılık olarak Bursa, Karahisar, Karesi, Kayseri ve Yozgat’ın hububat aşarı ve gümrük gelirleri gösterilmiştir.
 
1890 Kilometre Teminatı Borçlanması
 
      Selanik- Manastır demiryolu gelirleri yeterli olmadığından, özel sözleşme uyarınca, ayrıcalık sahibi Deutsche Bank hesabına ödenmesi gereken 547.030 Franklık bir borçlanma yapılmıştır.
 
1891 Borçlanması (Borçların Değişimi)
 
      1877 borçlanması faizinin %5’ten %4’e, amortisman oranının da %42’ye indirilmesi için Osmanlı Bankası ve Rothschild kuruluşları aracılığıyla değişim işlemi yapılmıştır. Bu değişim işlemiyle borçlanılan miktar 6.948.612 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 6.253.750 Osmanlı altın lirasıdır. Borcun karşılığı Mısır vergisidir.
 
1893 Tömbeki Borçlanması
 
      Bütçe açığını kapatmak amacıyla yapılan bu borçlanmaya Vikont G. de Zaghep banker grubu aracılık etmiştir. 1 milyon Osmanlı altın lirası borçlanmadan hazine 700.000 Osmanlı altın lirası elde etmiştir. %4 faizli borçlanmanın vadesi 41 yıldır. Borcun karşılığı Osmanlı topraklarında tömbeki tekeli ayrıcalık sahibi şirketin devlete verdiği para ile Bağdat, Yemen, Basra illerine ithal edilen Tömbekilerden alınan gümrük resmi ve zamlarıdır.
 
1894 Demiryolu Borçlanması
 
      Bu borçlanma, 1885 yılında Rumeli Demiryolu Şirketi’nden alınan borcun kapatılması için yapılmıştır. 40.000.000 franklık borçlanmaya Deutsche Bank ve Banque Internationale aracılık etmiştir. %4 faizli borçlanmanın karşılığı Rumeli Demiryolu şirketinin her yıl kilometre başına hazineye ödediği 1500 franktır. Borçlanılan miktar 1.760.000 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 1.293.600  Osmanlı altın lirasıdır.
 
1894 Borçlanması (Borçların Değişimi)
 
      1854 ve 1871 borçlanmalarının yenileriyle değiştirilmesi için 1891 de yapılan sözleşme hükümlerine uyularak Osmanlı Bankası ve Rothschild kuruluşu aracılığıyla eski borçlar yenileriyle değiştirildi. Faiz oranı %3,5 olan bu borçlanmaya Mısır Vergisi karşılık gösterilmiştir. Borçlanılan miktar 9.033.574 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 8.220.522 Osmanlı altın lirasıdır.
 
1896 Borçlanması
 
      Girit ayaklanmasının doğurduğu giderleri, Rumeli demiryoluna ödenecek kilometre garantilerini ve diğer giderleri karşılamak için Osmanlı Bankası aracılığıyla yeni bir borçlanmaya gidilmiştir. %5 faizli borçlanmaya karşılık olarak Aydın, Bursa, Selanik illeri ağnam vergisi, Bursa, Karahisar, Karesi illerinin hububat dışındaki aşarı, İzmir, Saruhan, Menteşe, Denizli ve Biga sancakları afyon, palamut,- ve zeytinyağı aşarı gösterilmiştir. Borçlanılan miktar 3.272.720 Osmanlı altın lirası, ele geçen miktar 2.749.084 Osmanlı altın lirasıdır (Devam Edecek).
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

alinti yazarlar ALINTI YAZARLAR
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat


Eskişehir ve Eskişehirspor haberleri için gerçek kaynağınız Son Haber Gazetesi