Sosyal güvenlik sisteminde yıllardır uygulanan ve emekliliğe kısa süre kala statü değiştirerek daha avantajlı şartlarla emekli olma imkânı tanıyan “son 7 yıl” kuralı, 2008 sonrası sigortalılar için kaldırıldı.
Yeni sistemle birlikte emeklilik statüsü artık son 1.260 güne göre değil, tüm çalışma hayatı boyunca hangi sigorta kolunda daha fazla prim ödendiğine bakılarak belirlenecek.
Emekliliğe Kısa Süre Kala Statü Değiştirme Dönemi Bitti
Geçmiş uygulamada çalışanlar, emekliliğe 3,5 yıl kala sigorta statüsünü değiştirerek daha avantajlı koşullardan yararlanabiliyordu. Özellikle Bağ-Kur’lular, prim gün şartının daha düşük olması nedeniyle SSK’ya geçerek emekli olmayı tercih ediyordu.
Bilindiği üzere SSK (4/1-a) kapsamında emeklilik için gereken prim gün sayısı, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az. Bu nedenle birçok kişi, son yıllarda SSK’lı çalışarak daha erken emeklilik hakkı elde ediyordu.
Ancak yeni düzenlemeyle bu yöntem 2008 sonrası sigortalılar için tarihe karıştı.
2008 Öncesi Sigortalılar İçin Hak Devam Ediyor
Ekim 2008’den önce sigorta girişi bulunanlar için “son 7 yıl” kuralı uygulanmaya devam edecek. Buna göre son 2.520 gün içinde en fazla hangi statüde (en az 1.260 gün) prim ödenmişse emeklilik o statü üzerinden hesaplanıyor.
Örneğin uzun yıllar Bağ-Kur’lu olan bir kişi, emekliliğe son 3,5 yıl kala SSK’lı çalışırsa, gerekli şartları sağlaması halinde SSK’dan emekli olabiliyor.
Yeni Sistemde Tüm Çalışma Hayatı Belirleyici
Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için ise tablo değişti. Artık emeklilik statüsü belirlenirken son yıllar değil, toplam çalışma süresindeki ağırlıklı sigorta kolu esas alınıyor.
Buna göre çalışma hayatının büyük kısmını Bağ-Kur’lu olarak geçiren bir kişi, son yıllarda SSK’lı çalışsa bile çoğunluk Bağ-Kur’da olduğu için emeklilik şartlarını Bağ-Kur’a göre yerine getirmek zorunda kalacak. Bu da 9.000 prim günü şartının devreye girmesi anlamına geliyor.
Emeklilik Planları Baştan Yazılabilir
Uzmanlar, 2008 sonrası sigortalı olanların emeklilik planlarını uzun vadeli yapmaları gerektiğine dikkat çekiyor. Kısa süreli statü değişiklikleri artık avantaj sağlamayacağı için, çalışma hayatı boyunca ödenen primlerin dağılımı belirleyici olacak.
Bu değişiklik, özellikle emekliliğe yıllar kala statü değiştirerek avantaj elde etmeyi planlayan çalışanlar için önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor.
