Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı ve TBMM’ye sunulması beklenen taslak düzenleme, çocukların dijital dünyadaki varlığına köklü sınırlamalar getiriyor. Taslağa göre, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanacak. 5651 sayılı Kanun’da yapılacak değişiklikle, sosyal ağ sağlayıcılar 15 yaş altındaki çocuklara hizmet sunamayacak. Platformlar, yaş doğrulama dahil olmak üzere gerekli tüm teknik tedbirleri almakla yükümlü olacak.
15 yaş üstüne ebeveyn denetimi zorunluluğu
Taslak düzenleme, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise “ayrıştırılmış hizmet” modelini devreye sokuyor. Sosyal medya şirketlerine, ebeveyn kontrol araçları oluşturma zorunluluğu getiriliyor. Bu kapsamda ebeveynler; hesap ayarlarını kontrol edebilecek, ücretli üyelik ve satın alma işlemlerini onaya bağlayabilecek, çocukların kullanım süresini izleyip sınırlandırabilecek.
Dijital oyunlara yaş kriteri geliyor
Taslakla birlikte dijital oyunlar da ilk kez kapsamlı biçimde denetim altına alınıyor. Yasaya “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” kavramları eklenirken, oyunların yaş kriterlerine göre derecelendirilmesi zorunlu hale geliyor. Derecelendirmesi yapılmamış oyunlar Türkiye’de sunulamayacak. Kurallara uymayan içerikler oyun dağıtıcılar tarafından platformlardan çıkarılacak.
Oyunlarda da ebeveyn kontrolü şart
Dijital oyunlar için de sosyal medyaya benzer şekilde ebeveyn kontrol mekanizmaları zorunlu tutulacak. Bu araçlar sayesinde ebeveynler, çocukların oyun süresini, harcamalarını ve erişim alanlarını doğrudan yönetebilecek.
Yurt dışı merkezli platformlara temsilci şartı
Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yurt dışı merkezli oyun dağıtıcılarına Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Temsilci bilgileri BTK’ya bildirilecek ve kamuoyuna açık olacak. BTK, oyun ve sosyal ağ sağlayıcılardan algoritmalar, veri işleme süreçleri ve kurumsal yapılar dahil her türlü bilgiyi talep edebilecek. Şirketler bu bilgileri en geç 5 gün içinde sunmak zorunda kalacak.
Milyonluk cezalar ve bant daraltma yaptırımı
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcılarına 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilecek. İhlalin sürmesi halinde internet bant genişliği önce yüzde 50, ardından yüzde 90’a kadar daraltılabilecek. Kurallara uyulması durumunda ise cezaların yalnızca dörtte biri tahsil edilecek ve bant daraltma kaldırılacak.
Acil içerikler için 1 saat kuralı
Taslak, sosyal ağ sağlayıcılarına “gecikmesinde sakınca bulunan haller” için kritik bir süre sınırı da getiriyor. Yaşam hakkı, kamu güvenliği, milli güvenlik ve suçların önlenmesi gibi acil durumlarda verilen içerik kaldırma veya erişim engelleme kararları en geç 1 saat içinde uygulanacak. Günlük erişimi 10 milyonun üzerinde olan platformlar, bu içeriklerin yeniden yayılmasını önlemek için yapay zeka ve otomatik sistemler dahil tüm teknik önlemleri almakla yükümlü olacak.
