Pazara en az bin lirayla gelen vatandaşlar, bu parayla temel ihtiyaçlarını bile karşılayamadıklarını, meyve ve sebzeyi dönüşümlü almak zorunda kaldıklarını söylüyor.
Pazarda bolluk var, alım gücü düşüyor
Yaz mevsiminde hava koşullarının elverişli seyretmesiyle pazarlarda ürün bolluğu yaşandı. Ancak son günlerde etkili olan yağışların tarladaki bazı ürünlere zarar vermesi ve havaların soğumaya başlaması, önümüzdeki dönemde fiyatların nasıl seyredeceği konusunda soru işaretleri oluşturdu.
Pazarcı esnafı, bu yılki üretim ve satışlardan memnun olduklarını belirtirken yağışların açık alanda yetişen sebzelerde kayıplara neden olduğunu ifade ediyor. Hava sıcaklıklarının düşmesiyle ürünlerin seraya geçeceğini belirten esnaf, fiyatlarda artış yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
Vatandaşlar ise fiyatların uygun olduğu yönündeki değerlendirmelere rağmen alışveriş bütçelerinin yetersiz kaldığını dile getiriyor. Pazara bin lirayla gelenler, bu paranın çoğu zaman temel ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini söylüyor.
Yağışlar tarladaki ürünleri vurdu
Pazarcı esnafı Tuncay Çakıroğlu, yaz boyunca ürün bolluğu sayesinde fiyatların uygun seviyelerde kaldığını, ancak son yağışların sezon sonu ürünlerine zarar verdiğini belirtti.
Çakıroğlu, “Yaz aylarında hava koşullarının elverişli olmasıyla birlikte sebze fiyatları uygun seviyelerde seyretti. Bu yıl satışlarımız güzeldi, ürünler bol ve ucuzdu. Hava ne kadar güzel olursa ürün de o kadar bol oluyor ve fiyatlar düşüyor. Ancak havaların soğumasıyla birlikte fiyatlarda artış yaşanmaya başladı” dedi.
Geçen hafta etkili olan yoğun yağışın açık alanda yetişen sebzelere zarar verdiğini aktaran Çakıroğlu, çiftçilerin bazı ürünleri topladığını, zarar gören ürünlerin ise tarlada kaldığını ifade etti. Sezonun son ürünlerinin bir bölümünün tezgâhlara ulaşamadığını belirten Çakıroğlu, ürün miktarındaki azalmanın fiyatlara da yansıdığını söyledi.
Biber fiyatlarının diğer sebzelere göre daha yüksek olduğuna dikkat çeken Çakıroğlu, bunun nedeninin bu yıl biber ekiminin azalması olduğunu kaydetti. Yaz boyunca fiyatların uygun olması sayesinde vatandaşların kışlık hazırlıklarını rahatlıkla yaptığını da sözlerine ekledi.
Esnaf kış fiyatları için umutlu
Pazarcı esnafı Uğur Diker ise önceki yıllarla karşılaştırıldığında bu yıl ürün bolluğunun belirgin olduğunu ve fiyatların genel olarak uygun seyrettiğini söyledi.
Önümüzdeki aydan itibaren hava koşullarına bağlı olarak ürünlerin seraya geçeceğini belirten Diker, bu süreçte fiyatlarda artış yaşanabileceğini ifade etti.
Diker, “Önceki yıllara baktığımızda bu yıl ürünlerde ciddi bir bolluk söz konusu. Dolayısıyla fiyatlar da uygun. Önümüzdeki aydan itibaren hava koşullarına bağlı olarak ürünler seraya geçecek ve fiyatlarda artış yaşanabilir. Bu nedenle vatandaşlarımızın tarla ürünleri tezgâhlardayken ellerini çabuk tutup bu ürünlerden faydalanmalarını öneriyorum” diye konuştu.
Kış aylarında fiyatların aşırı yükselmesini beklemediğini dile getiren Diker, ekim ve üretimin bol olduğunu belirterek vatandaşlara pazarlardan alışveriş yapmaları çağrısında bulundu.
“Bin liradan aşağısı kurtarmıyor”
Pazara gelen vatandaşlar ise esnafın fiyatlara ilişkin değerlendirmelerinden farklı bir tablo çiziyor. Alışveriş için ayırdıkları paranın giderek yetersiz kaldığını söyleyen vatandaşlar, temel gıda ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandıklarını anlatıyor.
Metin Öncel, her pazar alışverişine en az bin lirayla çıktığını belirterek, “Her pazarda cebime en az bin TL alıyorum, daha azı kurtarmıyor. Bir de bu fiyat sadece 2 kişi için, daha kalabalık aileye daha yüksek miktar gerekiyor. Henüz alışverişe yeni çıktım, neler alabileceğim bilmiyorum. Çok da bir şey alamayacağım gibi” ifadelerini kullandı.
“Meyveyi en fazla bir çeşit alabiliyoruz”
Yusuf Güçlü, geçim sıkıntısı nedeniyle ihtiyaç duyduğu ürünlerin tamamını alamadığını dile getirdi.
Güçlü, “Alacağım çok, cebimde param yok. Ne yapacağız, nasıl alacağız sürekli düşünüyoruz. Elimize pazar arabası alıyoruz, 2 parça ürünle dönüyoruz. Meyveyi en fazla bir çeşit alabiliyoruz, dahası yok. Emekli dünyaya geldiğine pişman oluyor” dedi.
“Bir hafta meyve, bir hafta sebze alıyorum”
Nesrin Demirer de fiyatların yanı sıra vatandaşın alım gücünün yetersiz kalmasının önemli bir sorun olduğunu belirtti.
İki kişilik bir aile için pazarda 500-600 lira harcadıklarını söyleyen Demirer, “Bir hafta meyve alıyorum, bir hafta sebze alabiliyorum. İkisi birlikte almak mümkün değil artık. Fiyatlar belki uygun ama vatandaş cebinden para ayıramıyor, sorun bu” diye konuştu.
“Bin lira aldım ama yine yetmedi”
Ömer Düzgün ise emekliler açısından pazardaki fiyatların hâlâ yüksek olduğunu ifade etti.
Düzgün, “Fiyatlar emekliye uygun değil ama mecbur alıyoruz. Cebime bin lira aldım ama yetmedi, daha ilave yapmam lazım. Daha bu bin liranın içinde meyve bile yok. Bu şartlarda ancak temel ihtiyaçlarımızı karşılayabiliyoruz” sözleriyle yaşadığı sıkıntıyı anlattı.
Eskişehir'de pazarda güncel fiyatlar
Pazarda ürünlerin kilogram fiyatları şöyle sıralandı:
Domates: 60 TL
Patates: 40 TL
Soğan: 35 TL
Biber: 120 TL
Üzüm: 60 TL
Mandalina: 50 TL
Bal kabağı: 50 TL
Kestane: 300 TL
Ceviz: 150 TL
Pazarcı esnafı ürün bolluğunun fiyatları olumlu etkilediğini ve kış aylarında da fiyatların makul seviyelerde kalabileceğini belirtirken vatandaşların ortak şikâyeti ise alım gücünün yetersizliği oldu. Pazardaki ürün çeşitliliğine rağmen birçok vatandaş, bütçesi nedeniyle alışverişini sınırlamak zorunda kalıyor.
