7,5 milyon TL’yi aşan bütçesi onaylanan projeyle, ilaçların üreme hücreleri üzerindeki olası zararlarını Raman spektroskopisi ve yapay zekâ kullanarak saniyeler içerisinde tespit edebilen bir sistem geliştirilmesi hedefleniyor.
Eskişehir’den önemli Ar-Ge projesi
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Eskişehir Şehir Hastanesi’nde görev yapan Doç. Dr. Coşkun Kaya’nın hazırladığı proje, TÜBİTAK’ın önemli destek programlarından 1501 Sanayi Ar-Ge Programı kapsamında desteklenecek.
Proje için 7,5 milyon TL’yi aşan bütçe onaylanırken, çalışmayla ilaç güvenliği ve üreme sağlığı alanında kullanılabilecek yenilikçi bir teknolojinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Üreme hücrelerindeki hasar hızlı şekilde tespit edilecek
Yeni geliştirilen ilaçların vücutta oluşturabileceği olası zararların araştırılması sırasında üreme hücreleri üzerindeki etkilerin de belirlenmesi gerekiyor.
Günümüzde bu tür incelemelerde dokudan örnek alınarak laboratuvar ortamında uzun süren analizler gerçekleştiriliyor. Sonuçların değerlendirilmesinde ise uzmanların yorumları önemli rol oynuyor.
Eskişehir’de yürütülen projeyle bu sürecin daha hızlı ve objektif hale getirilmesi hedefleniyor.
Raman spektroskopisi ve yapay zekâ kullanılacak
Proje kapsamında ışık temelli bir teknoloji olan Raman spektroskopisini kullanan özel bir cihaz geliştirilecek. Sistem, dokuyu saniyeler içerisinde tarayarak elde ettiği verileri yapay zekâ destekli yazılımla analiz edecek.
Bu sayede üreme hücrelerinde meydana gelebilecek hasarın hızlı ve objektif şekilde tespit edilmesi planlanıyor.
Geliştirilecek teknolojinin öncelikli kullanım alanının ilaç geliştirme süreçlerindeki güvenlik testleri olması hedeflenirken, ilerleyen dönemde kısırlık tedavilerinde doktorlara karar destek aracı olarak da katkı sağlaması amaçlanıyor.
Proje ekibi, bu yöntemle çalışan benzer bir sistemin dünyada bulunmadığını belirtiyor.
Eskişehir’in üç üniversitesi aynı projede buluştu
Proje, Eskişehir’deki üç köklü üniversiteyi ve farklı disiplinlerden araştırmacıları bir araya getiriyor.
Anadolu Üniversitesi’nden Öğr. Gör. Ahmet Avcıoğlu’nun yer aldığı Nevisoft Bilişim Teknolojileri, projenin yazılım çalışmalarını yürütecek.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Suat Pat ise ortak kuruluş Quasens Yazılım Teknoloji Enerji bünyesinde tarama cihazının altyapısına katkı sağlayacak.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi’ni ise projenin mimarı Doç. Dr. Coşkun Kaya temsil ediyor.
Klinik ve bilimsel doğrulama çalışmaları da yapılacak
Projenin klinik danışmanlığında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Ateş Kadıoğlu görev alacak.
Hayvan deneyleri ve bilimsel doğrulama çalışmaları ise Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden Prof. Dr. Mehmet Özbek, Prof. Dr. Şükrü Güngör ve Doç. Dr. Burcu Balkan tarafından yürütülecek.
Hedef iki yılda tamamlamak
Proje ekibi, geliştirilecek yazılımı önümüzdeki iki yıl içerisinde tamamlamayı planlıyor.
Çalışmanın tamamlanmasıyla Türkiye’nin yerli bilim ve teknoloji üretimine katkı sağlanması, ilaç güvenliği alanında dışa bağımlılığın azaltılması ve daha hızlı analiz imkânı sunan yeni bir karar destek sisteminin geliştirilmesi hedefleniyor.
