Öğrenci şehri olarak tanınan Eskişehir’de çok sayıda genç yaşarken, pek çoğunun mezuniyet sonrası “ev genci” olmak durumunda kaldığı biliniyor. Uzman Psikolog Aslı Alpay, bunun bireysel bir sorun olmadığına dikkat çekerek, “İçinde yaşadıkları ekonomik ve toplumsal koşulları görmezden gelerek gençlerden çaba göstermelerini beklemek, sorunun kendisini göz ardı etmek olur” dedi.

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) bu yıl yayımladığı “Küresel Genç İstihdamı Eğilimleri 2026” raporuna göre, dünya genelinde ne eğitimde ne de istihdamda yer alan gençlerin sayısı en az 257 milyona ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 yılı temmuz-eylül dönemine ilişkin verilerine göre ise 15-24 yaş grubundaki genç nüfusta işsizlik oranı yüzde 14,1 olarak kaydedildi.

EV GENÇLERİ GÜNDEMDE

Gün geçtikçe mevcut ekonomik ve sosyal koşullar nedeniyle eve kapanan gençlerin sayısının artması, “ev genci” kavramını gündeme taşıdı. Öyle ki sosyal medya platformlarında kurulan “Ev Gençleri Derneği” adlı parodi hesabı, gerçek bir dernek olmamasına rağmen binlerce genç tarafından takip ediliyor. Hesabın paylaşımları gençler tarafından çok sayıda yorum ve etkileşim alıyor.

EN AZ 6 MİLYON KİŞİ “NENİ”

TÜİK’in ne eğitimde ne istihdamda olan (NENİ) gençlere ilişkin yayımladığı son veriler ise 2025 yılına dayanıyor. Verilere göre, geçtiğimiz yıl 15-29 yaş grubundaki 17 milyon 914 bin gencin 4 milyon 711 bini ne eğitim hayatında yer aldı ne de istihdama katıldı. Başka bir ifadeyle, yaklaşık 4,7 milyon genç eğitim ve çalışma hayatının dışında kaldı. Aynı araştırmaya göre, 15-34 yaş grubundaki 24 milyon 115 bin kişinin 6 milyon 672 bini de ne eğitimde ne istihdamda yer aldı. Öğrenci şehri olarak tanınan, 3 üniversitesi bulunan Eskişehir’de çok sayıda gencin yaşadığı biliniyor. Ancak eğitimlerini başarıyla tamamlayan gençlerin ciddi bir kısmı, ev genci olmak durumunda kalıyor.

I M G 4391

İNANÇLARINI KAYBEDİYORLAR

Bu tablodaki en çarpıcı kısmın gençlerin yalnızca hayallerini ertelemek zorunda kalmaları değil hayal kurmaktan vazgeçmeleri olduğunu söyleyen Uzman Psikolog Aslı Alpay, insanın geleceğe ilişkin bir beklentisinin olmasının, ruh sağlığını koruyan önemli unsurlardan biri olduğunu vurguladı. Bugün pek çok genç eğitim aldığını, kendini geliştirmeye çalıştığını, bir meslek sahibi olmak istediğini ama bütün bunların karşılığını alıp alamayacağını bilmediğini belirten Alpay, “Bir süre sonra bu belirsizlik, yerini çaresizlik ve umutsuzluğa bırakabiliyor. Gençler kendi çabalarıyla hayatlarını değiştiremeyeceklerini düşünmeye başladıklarında motivasyonlarını da kaybedebiliyorlar. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Her isteksizlik tembellik değildir. Bazen karşımızda çaba göstermeyen değil, gösterdiği çabanın bir karşılığı olacağına inancını kaybetmiş bir genç vardır” dedi.

Whatsapp Image 2026 11 20 At 15.27.08

ZAMANLA DEĞERSİZ HİSSEDİYORLAR

Eğitim ve çalışma hayatının sadece bilgi edinmek ya da para kazanmak anlamına gelmediğini söyleyen Alpay, “Aynı zamanda insanın sosyalleştiği, sorumluluk aldığı, kendisini bir yere ait hissettiği alanlar. Gençler bu alanlardan uzaklaştığında hayatlarının önemli bir bölümünde boşluk oluşabiliyor. Özellikle bu durum kendi tercihleri dışında gelişmişse zamanla özgüven kaybı, kaygı, içe kapanma ve değersizlik düşünceleri ortaya çıkabiliyor. Ancak burada her evde kalan genci aynı şekilde değerlendirmek de doğru değil. Kimi genç iş arıyor, kimi sınava hazırlanıyor, kimi de yaşadığı hayal kırıklıkları nedeniyle yeniden başlamakta zorlanıyor. Önemli olan evde bulunması değil, hayatla kurduğu bağın ne ölçüde devam ettiği” şeklinde konuştu.

KISIR DÖNGÜ

İlk zamanlarda evde olmanın kişiye rahatlatıcı gelebileceğini ifade eden Alpay, “Bu süre uzadığında, özellikle de günlük yaşamın belirli bir düzeni kalmadığında, uyku saatleri değişebilir, günler birbirine benzemeye başlayabilir ve kişinin harekete geçme isteği azalabilir. Burada bir kısır döngü oluşabiliyor. Kişi kendisini iyi hissetmediği için dışarı çıkmıyor, dışarı çıkmadıkça da kendisini iyi hissetmesini sağlayabilecek deneyimlerden uzaklaşıyor. Bir süre sonra daha önce kolaylıkla yaptığı şeyler bile gözünde büyüyebiliyor. Telefon ve sosyal medya kullanımı artarken yüz yüze ilişkiler azalabiliyor. Ben özellikle şunu önemsiyorum: İnsan yalnızca bir şeyler yaparak değil, bir şeylerin parçası olduğunu hissederek de psikolojik açıdan güçlenir. Uzun süreli sosyal geri çekilme, bu aidiyet duygusunu zayıflatabiliyor” dedi.

NASİHATTEN ÖNCE ANLAŞILMAYA İHTİYAÇLARI VAR

Ailelerin gençlere yaptığı iş baskısına da değinen Alpay, “Ailelerin çocuklarının ekonomik bağımsızlığını kazanmasını istemesi son derece anlaşılır. Ancak bu beklentinin sürekli hatırlatılması, özellikle de eleştiri ve kıyaslamayla dile getirilmesi, gençler üzerinde ciddi bir baskıya dönüşebiliyor. Zaten iş bulamadığı için kendisini yetersiz hisseden bir genç, evde de sürekli aynı konuyla karşılaştığında anlaşılmadığını düşünebilir. Bu durum aile içi çatışmaları artırabileceği gibi gencin kendisini daha fazla geri çekmesine de neden olabilir. Bazen aileler motive ettiklerini düşünürken farkında olmadan gencin suçluluk duygusunu artırabiliyorlar. Oysa bugün iş bulamamak her zaman bireysel bir başarısızlığın sonucu değil. Ekonomik koşulları, istihdam olanaklarını ve gençlerin karşılaştığı güçlükleri görmeden yalnızca bireyin çabasını sorgulamak adil değil. Gençlerin nasihatten önce anlaşılmaya ihtiyaçları var” ifadelerini kullandı.

Eskişehir'de elektrikler kesilecek! İşte 21 Kasım kesinti listesi
Eskişehir'de elektrikler kesilecek! İşte 21 Kasım kesinti listesi
İçeriği Görüntüle

HAYAT HERKES İÇİN AYNI HIZDA İLERLEYEMEZ

İnsanın kendisini başkalarıyla kıyaslamaya yatkın bir varlık olduğunu söyleyen Alpay, “Arkadaşlarının işe başladığını, evlendiğini, ev ya da araba aldığını gören bir genç, kendi yaşamını geride kalmış gibi değerlendirebiliyor. Sosyal medya da bu duyguyu güçlendirebiliyor. Çünkü orada çoğunlukla insanların başarılarını ve mutlu anlarını görüyoruz; yaşadıkları zorlukları değil. Bence günümüzde gençlerin yaşadığı önemli sorunlardan biri de hayatı sürekli bir yarış gibi algılamaları. Sanki herkesin belli bir yaşta mezun olması, işe girmesi, evlenmesi ve ekonomik olarak bağımsızlaşması gerekiyormuş gibi bir anlayış var. Oysa hayatın herkes için aynı hızda ilerlemesi mümkün değil. Bir başkasının hayatındaki gelişme, bizim başarısız olduğumuz anlamına gelmez. Fakat bunu bilmekle gerçekten hissedebilmek her zaman aynı şey değil” dedi.

1 (3)-6

PROFESYONEL DESTEK ŞART

Her yalnız kalma isteğinin psikolojik bir sorun olarak değerlendirmemek gerektiğini vurgulayan Alpay, “Bazı insanlar yalnız kalarak dinlenir ve bundan keyif alır. Burada önemli olan, gencin önceki yaşamına göre belirgin bir değişiklik olup olmadığıdır. Örneğin daha önce arkadaşlarıyla görüşen, ilgi alanları olan, gelecek planları yapan bir genç artık hiçbir şey yapmak istemiyorsa, uyku ve yeme düzeninde belirgin değişiklikler varsa, kişisel bakımını ihmal etmeye başlamışsa ve sürekli umutsuzluk ifade ediyorsa bu belirtileri ciddiye almak gerekir. Özellikle ‘Ben hiçbir işe yaramıyorum’, ‘Benden bir şey olmaz’, ‘Hayatımın bir anlamı yok’ gibi ifadeler üzerinde durulmalı. Kendine zarar verme ya da yaşamına son verme düşüncelerinden söz edilmesi ise acil profesyonel değerlendirme gerektirir” şeklinde konuştu.

BİREYSEL BİR SORUN DEĞİL

Ailelere seslenen Alpay, “Çocuğunuzun odasından çıkmamasına yalnızca kızmak yerine, neden çıkmak istemediğini anlamaya çalışın. Sürekli öğüt vermek, eleştirmek ya da başkalarıyla kıyaslamak yerine gerçekten dinleyin. Çünkü bazen bir gencin ihtiyacı olan ilk şey, kendisine ne yapması gerektiğinin söylenmesi değil, yaşadığı güçlüğün fark edilmesidir. Son olarak şunu da vurgulamak isterim; Gençlerin yaşadığı her psikolojik güçlüğü bireysel bir sorun olarak ele alamayız. İçinde yaşadıkları ekonomik ve toplumsal koşulları görmezden gelerek yalnızca daha fazla çaba göstermelerini beklemek, sorunun önemli bir bölümünü göz ardı etmek olur. Gençlerin yalnızca çalışmaya değil, emeklerinin karşılığını alabileceklerine ve gelecek kurabileceklerine inanmaya da ihtiyaçları var” ifadelerini kullandı.

Kaynak: Haber Merkezi