Yeni sistemle drone’lar belirlenen güzergâhlarda kontrollü uçacak, şehirler arası kargo taşımacılığından hastaneler arasında ilaç ve kan transferine kadar birçok alanda kullanılabilecek.
Giriş: Türkiye’de insansız hava araçlarının uzun mesafeli ve otonom uçuşlarını düzenleyecek yeni bir sistem için hazırlıklar sürüyor. Kamuoyunda “drone otoyolu” olarak bilinen İHA koridorlarıyla gökyüzünde dijital ulaşım güzergâhları oluşturulacak.
Gökyüzünde dijital hava yolları kurulacak
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, insansız hava araçları için oluşturulacak koridorların hukuki altyapısının hazırlandığını bildirdi.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026'da yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında hayata geçirilecek düzenlemeyle İHA'ların uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşları belirlenen hava sahalarında gerçekleştirilebilecek.
Yeni sistemle gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturulacağını belirten Uraloğlu, drone'ların bu güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabileceğini ifade etti.
Uçuşlar merkezi sistemden takip edilecek
İHA koridorları, SHGM tarafından ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde belirlenecek. Koridorların sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki asgari mesafeler dijital ortamda tanımlanacak.
Belirlenen güzergâhlara ilişkin bilgiler, İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İHA'ların yazılımları bu verileri doğrudan okuyarak uçuşlarını belirlenen kurallara göre gerçekleştirebilecek.
Koridorların yasak, tahditli ve tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahaları kapsamayacak şekilde planlanacağını aktaran Uraloğlu, uçuş rotalarının yapay zekâ desteğiyle oluşturulacağını kaydetti.
Bağlantı kesilirse güvenli alanlara yönlendirilecek
Yeni sistemde İHA uçuşlarının kontrolü de İHATTYS üzerinden sağlanacak. Gerekli durumlarda uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâhlar değiştirilebilecek, hava araçlarının inişi sağlanabilecek veya uçuşları tamamen sonlandırılabilecek.
Bağlantının kesilmesi durumunda ise İHA'lar, yerleşim alanlarının üzerinden geçmeyecek şekilde önceden belirlenmiş kurtarma alanlarına yönlendirilecek.
Hastaneler arasında ilaç ve kan taşınabilecek
Drone otoyollarının özellikle lojistik ve sağlık taşımacılığında önemli kolaylıklar sağlaması bekleniyor. Yeni koridorlar sayesinde şehirler arasında kargo taşımacılığı yapılabilecek, lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli otonom seferler gerçekleştirilebilecek.
Sistem kapsamında hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınması da mümkün olacak. Ayrıca adalara ve kış aylarında ulaşımın zorlaştığı yerleşim yerlerine ihtiyaç duyulan malzemeler ulaştırılabilecek.
Organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi yapılmasının da planlandığını belirten Uraloğlu, enerji iletim hatları, boru hatları, demir yolları ve kara yollarının denetiminde de İHA koridorlarından yararlanılacağını bildirdi.
Hobi amaçlı drone uçuşlarına izin verilmeyecek
İHA koridorlarını kullanacak hava araçları ve pilotlar için belirli şartlar uygulanacak. Bakan Uraloğlu'nun verdiği bilgiye göre bu güzergâhlar hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacak.
Koridorlarda yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar, SHGM'den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçuş yapabilecek.
Kullanılacak İHA'larda tescil, uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarının bulunması zorunlu olacak. Ayrıca her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.
Koridorların güzergâhları ise ihtiyaçlar doğrultusunda ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanarak belirlenecek ve dijital sistem üzerinden duyurulacak.
