Gelir eşitsizliğiyle mücadele ve sosyal destekleri tek çatı altında toplama hedefiyle hazırlanan vatandaşlık maaşı modeli, 2026 yılında pilot uygulamalarla devreye alınacak. Yeni sistem, düşük gelirli hanelere aylık düzenli destek sağlanmasını öngörüyor. Model kapsamında devlet, hane gelirini esas alacak ve belirlenen asgari seviyenin altında kalan tutarı tamamlayarak ödeme yapacak. Böylece ekonomik dalgalanmalardan en fazla etkilenen kesimler için gelir güvencesi oluşturulması hedefleniyor.
En önemli şart hane geliri
Vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için aranan en temel şartın hane gelir durumu olduğu açıklandı. Sisteme dahil edilecek hanelerde, toplam gelirin asgari ücret seviyesinin altında kalması gerekiyor. Ayrıca ailede aktif olarak çalışan bir bireyin bulunmaması da değerlendirme kriterleri arasında yer alacak. Destek tutarı sabit olmayacak. Her hane için gelir durumu ayrı ayrı incelenecek ve eksik kalan miktar kadar ödeme yapılacak. Bu yönüyle sistem, eşit ödeme yerine ihtiyaç temelli bir yapı üzerine kuruldu.
Pilot uygulama iki aşamada yürütülecek
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın ortak çalışmasıyla hazırlanan uygulama, 2026 yılında seçilecek pilot illerde hayata geçirilecek. Pilot süreçte hem kamu maliyeti hem de hanelerin refah düzeyine etkiler analiz edilecek. Elde edilecek verilerin, 2027 yılında uygulanacak sosyal destek politikalarına yön vermesi planlanıyor.
İstihdam odaklı destek modeli
Vatandaşlık maaşı yalnızca geçici bir yardım olarak değil, uzun vadeli bir sosyal güvenlik mekanizması olarak kurgulanıyor. Destek verilen hanelerde çalışabilir durumda olan bireyler için istihdam rehberliği, eğitim ve yönlendirme hizmetleri de eş zamanlı olarak uygulanacak. Hane bireylerinden birinin iş sahibi olması durumunda destek sona erecek ancak istihdamın kalıcı olması için takip süreci devam edecek.
