Cumhuriyet’in kuruluşundan eğitimde fırsat eşitsizliğine kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulunan Kulin, Kurşunlu Külliyesi’ndeki müzelerin tahliye edilmesi tartışmasına da tepki gösterdi. Söyleşide salon dolup taşarken Kulin’in kültürel mirasa ilişkin sözleri dikkat çekti.
Odunpazarı Belediyesi tarafından Cumhuriyet’in 103’üncü yıl dönümü etkinlikleri kapsamında düzenlenen söyleşi ve imza günü, Eskişehirli edebiyatseverlerin yoğun katılımıyla gerçekleştirildi. Hasan Polatkan Kültür Merkezi’nde düzenlenen programa katılan Ayşe Kulin, okurlarıyla bir araya gelerek hem eserlerinin ortaya çıkış hikâyelerini anlattı hem de Türkiye’nin gündemindeki toplumsal ve kültürel konulara ilişkin görüşlerini paylaştı. Salonun tamamen dolduğu etkinlikte çok sayıda vatandaş söyleşiyi ayakta takip etti.
Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç ve Anadolu Üniversitesi eski rektörü Prof. Dr. Engin Ataç’ın da katıldığı programın moderatörlüğünü Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Eskişehir Şube Başkanı Sevgi Akmen üstlendi.
“Cumhuriyet’i kanımızla, canımızla kazandık”
Cumhuriyet’in kuruluş sürecini ve Kurtuluş Savaşı’nın zorlu koşullarını anlatan Ayşe Kulin, Cumhuriyet Bayramı’nın kendisi için taşıdığı anlamı çocukluk anıları üzerinden değerlendirdi. Geçmişteki Cumhuriyet kutlamalarının coşkusunu hatırlatan Kulin, bugün bu özel günü biraz hüzünle karşıladığını söyledi.
Kurtuluş Savaşı’nı büyük bir mucize olarak nitelendiren Kulin, Türk milletinin yokluk ve imkânsızlıklar içerisinde verdiği mücadeleye dikkat çekti.
“İşgal altındaki bir ülkenin kazandığı Kurtuluş Savaşı, benim için bir mucizedir. Yorgun askerlerimiz, aç karınlarına, kimi zaman bir tas un çorbasıyla, ayaklarında postalları bile olmadan savaştılar. Böyle insanüstü bir mücadeleyle savaşı kazandık, bir mucize yarattık ve Cumhuriyet’i kurduk” diyen Kulin, Cumhuriyet’in hangi fedakârlıklarla kazanıldığının unutulmaması gerektiğini vurguladı.
Kulin, “Biz onu tırnaklarımızla kazandık. Kanımızla, canımızla, çocuklarımızla kazandık. Bu nedenle Cumhuriyet’in kıymetini çok iyi bilmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Harf Devrimi’ni dedesinin anısıyla anlattı
Cumhuriyet dönemindeki toplumsal dönüşümlerden söz eden Kulin, Harf Devrimi’nin önemini ailesinden bir anıyla anlattı. Osmanlı İmparatorluğu’nun son maliye nazırlarından olan dedesinin başlangıçta alfabe değişikliğine üzüldüğünü belirten yazar, okula başladıktan üç ay sonra kendi el yazısıyla hazırladığı yılbaşı kartını dedesine gönderdiğini aktardı.
Bu kartın ardından dedesinin yeni alfabeyle okuma yazma öğrenmenin kolaylığını fark ettiğini söyleyen Kulin, yaşanan değişimin eğitim açısından önemli bir kazanım olduğunu dile getirdi.
“Yazarlar toplumsal sorunlar karşısında sessiz kalmamalı”
Edebiyatın yalnızca hikâye anlatmaktan ibaret olmadığını belirten Ayşe Kulin, yazarların toplumsal sorunlara karşı sorumluluk taşıması gerektiğini söyledi.
“Gizli Anların Yolcusu” romanının yazılış sürecini anlatan Kulin, eserinde eşcinsel bireylerin karşılaştığı ayrımcılık ve şiddete dikkat çekmek istediğini ifade etti. İnsanların kimliklerini ve yönelimlerini seçerek dünyaya gelmediğini belirten yazar, herkesin olduğu gibi kabul edilmesi gerektiğini vurguladı.
Kulin, eserlerini kaleme almadan önce konuyla ilgili araştırmalar yaptığını, farklı insanların yaşam öykülerini dinlediğini ve toplumsal sorunları edebiyat aracılığıyla gündeme taşımaya çalıştığını anlattı.
En sevdiği eserlerini açıkladı: Füreya ve Türkan Saylan
Söyleşide kitaplarının ortaya çıkış hikâyelerine de değinen Ayşe Kulin, en severek yazdığı eserlerin “Füreya” ve “Türkan Saylan” olduğunu söyledi.
Türkan Saylan’a duyduğu hayranlığı dile getiren Kulin, onun hekimliği, cüzzam hastaları için yürüttüğü çalışmalar ve kız çocuklarının eğitimine yönelik mücadelesinden etkilendiğini belirtti.
“Kardelenler” kitabının hazırlık sürecini de anlatan Kulin, Türkan Saylan’ın burs desteğiyle eğitim gören iki kız çocuğuyla tanışmasının kendisini derinden etkilediğini söyledi. Bu çocukların yaşadıkları zorlukları dinledikten sonra kitabı yazmaya karar verdiğini aktaran Kulin, Türkiye’de eğitimde fırsat eşitsizliğinin hâlâ önemli bir sorun olduğunu ifade etti.
Kurşunlu Külliyesi için tepki gösterdi
Söyleşinin en dikkat çekici bölümlerinden biri Eskişehir’in tarihi ve kültürel mirası açısından önemli bir yere sahip Kurşunlu Külliyesi’ndeki müzelerin tahliye edilmesi tartışması oldu.
Külliye bünyesindeki müzeleri gezdiğini ve burada sergilenen eserlerden etkilendiğini belirten Ayşe Kulin, müzelerin bir toplumun tarihini ve kültürel birikimini gelecek kuşaklara aktaran önemli merkezler olduğunu söyledi.
Müzelerin tahliye edilmesi gündemine tepki gösteren Kulin, şu ifadeleri kullandı:
“Çok yazık ediyorlar. Çünkü her şehrin tarihi ve kültürel birikimi müzelerinde yaşar. Şimdi bizim burada bu kadar değerli bir müzemiz varken var olan bir şeyi yok etmek neden? Başka bir binayı boşaltın, içini istediğiniz gibi düzenleyin. Ama bir müzeyi, var olan eserleriyle birlikte nasıl ortadan kaldırabilirsiniz?”
Külliye’deki eserlerin geleceğine ilişkin belirsizliğe de dikkat çeken Kulin, “Ben o müzeyi gözlerim yaşararak gezdim. Muhteşem eserler var. Peki, onlara ne olacak? Nereye gidecekler? Bu konuda şu ana kadar yapılmış hiçbir açıklama yok. Bu, sağ-sol ya da din meselesi değil. Bu, sanata ve kültüre nasıl baktığınızla ilgili bir mesele. Bir sanatı nasıl yok edersiniz?” diye konuştu.
Kazım Kurt: “Cumhuriyet’in sonsuza kadar yaşaması için mücadeleye hazırız”
Programın sonunda sahneye çıkan Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, Ayşe Kulin’e Cumhuriyet ve edebiyat üzerine yaptığı değerlendirmeler için teşekkür etti.
Cumhuriyet’in 103’üncü yıl dönümünde böylesi bir buluşmaya ev sahipliği yapmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurt, Eskişehir’in Cumhuriyet değerlerini yaşatma konusundaki kararlılığını vurguladı.
Kurt, “Cumhuriyet’in sonsuza kadar yaşaması için Eskişehir’den her türlü mücadeleyi yapmaya hazırız” ifadelerini kullandı.
Ayşe Kulin için imza kuyruğu oluştu
Cumhuriyet, tarih, eğitim, toplumsal eşitlik ve edebiyat üzerine gerçekleştirilen söyleşinin ardından imza bölümüne geçildi. Ayşe Kulin’in kitaplarını imzalatmak ve yazarla bir araya gelmek isteyen Eskişehirliler uzun kuyruklar oluşturdu. Yoğun ilgi gören etkinlik, imza programıyla sona erdi.
