Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Sürekli İzleme Merkezi (SİM) verilerine göre, PM10 değerlerinin metreküp başına 45 mikrogramlık seviyeyi aştığı günlerin oranı Odunpazarı’nda yüzde 36,5, Tepebaşı’nda ise yüzde 46,7 oldu. Tepebaşı’nda ölçüm yapılan yaklaşık her iki günden birinde sınır değerin üzerinde PM10 tespit edildi.
Tepebaşı’nda tablo daha dikkat çekici
2025 yılında Tepebaşı’ndaki Hava Kalitesi İzleme İstasyonu’ndan veri alınabilen 323 günün 151’inde PM10 değeri metreküp başına 45 mikrogramın üzerinde ölçüldü.
Bu veriler, ölçüm yapılan günlerin yüzde 46,7’sinde belirlenen seviyenin aşıldığını ortaya koydu. Tepebaşı’ndaki oran, aynı dönemde Odunpazarı’nda kaydedilen yüzde 36,5’lik oranın 10,2 puan üzerinde gerçekleşti.
Odunpazarı’nda her 3 günden 1’inde sınır aşıldı
Odunpazarı’nda ise 2025 yılında ölçüm yapılan 362 günün 132’sinde PM10 seviyesi metreküp başına 45 mikrogramın üzerine çıktı.
Buna göre ilçede ölçüm yapılan yaklaşık her üç günden birinde PM10 seviyesi söz konusu değeri aştı. Yıl boyunca ölçülen PM10 değerlerinin ortalaması metreküp başına 43,42 mikrogram olarak kaydedilirken, yılın en yüksek değeri 4 Kasım 2025 tarihinde 168,19 mikrogram olarak ölçüldü.
Kasım ayında zirve yaptı
Odunpazarı’nda kaydedilen en yüksek PM10 değeri 4 Kasım 2025’te ortaya çıktı. Metreküp başına 168,19 mikrogram olarak ölçülen değer, yıl ortalamasının oldukça üzerine çıktı.
Özellikle sonbahar ve kış aylarında hava kirliliğinin artmasında meteorolojik koşulların yanı sıra ısınma kaynaklı emisyonların da etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Hava kirliliğinin tek nedeni yok
Hava kalitesindeki bozulmanın birden fazla faktörün etkisiyle ortaya çıkabildiğine dikkat çekiliyor. Kış aylarında evsel ısınmadan kaynaklanan emisyonlar, kent içi trafik ve yol-kaldırım tozlarıyla birleşerek partikül madde miktarını artırabiliyor.
Düşük rüzgar, yağışsız hava ve sıcaklık inversiyonu gibi meteorolojik koşullar da kirleticilerin atmosferde dağılmasını zorlaştırarak hava kalitesinin düşmesine neden olabiliyor. Bunun yanı sıra inşaat ve yol çalışmaları, sanayi faaliyetleri ile açık alanlarda gerçekleştirilen yakma faaliyetleri de PM10 kirliliğine katkı sağlayabiliyor.
Hava kalitesi için önlemlerin artırılması gerekiyor
Hava kirliliğinin azaltılması için temiz ve verimli ısınmanın yaygınlaştırılması, düşük kaliteli yakıt kullanımının önlenmesi ve toplu taşımanın güçlendirilmesi önem taşıyor.
Bununla birlikte trafikten kaynaklanan emisyonların azaltılması, inşaat ve yol çalışmalarında toz oluşumunu önleyecek tedbirlerin artırılması ve hava kirliliğinin yükseldiği dönemlerde denetimlerin sıklaştırılması gerektiği belirtiliyor.
PM10 nedir?
PM10; çapı 10 mikrometreden küçük olan, havada asılı kalabilen toz, polen, kurum ve benzeri katı veya sıvı partikülleri ifade ediyor. Bu parçacıklar solunum yoluyla vücuda alınabildiği için hava kalitesinin değerlendirilmesinde önemli göstergeler arasında yer alıyor.
