Bayhan, TÜRASAŞ bünyesindeki bazı görevlerin TCDD Teknik AŞ'ye devredilmesine ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun yanıtlaması istemiyle kapsamlı bir soru önergesi verdi.
"TÜLOMSAŞ, Eskişehir'in sanayi hafızasıdır"
Bayhan, kökleri 1894 yılına uzanan TÜLOMSAŞ'ın yalnızca lokomotif ve vagon üreten bir fabrika olmadığını belirterek, kurumun yıllar boyunca işçi, teknisyen ve mühendis yetiştiren, demiryolu teknolojisinin gelişimine katkı sağlayan ve Eskişehir'in ekonomik yapısına yön veren önemli bir sanayi kuruluşu olduğunu ifade etti.
"Yetkiler Ankara'da toplandı"
4 Mart 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile TÜLOMSAŞ, TÜVASAŞ ve TÜDEMSAŞ'ın tek çatı altında birleştirilerek TÜRASAŞ'ın oluşturulduğunu hatırlatan Bayhan, bu süreçte Eskişehir'deki kurumun bölge müdürlüğüne dönüştürüldüğünü söyledi.
Aradan geçen sürede üretim, yatırım ve yönetim alanındaki birçok yetkinin Ankara merkezli genel müdürlüğe devredildiğini öne süren Bayhan, Eskişehir'deki üretim kapasitesi ile teknik ve idari özerkliğin giderek zayıfladığı yönünde ciddi kaygılar bulunduğunu dile getirdi.
"TCDD Teknik AŞ'nin rolü büyüyor"
Bayhan, lokomotif, yük vagonu, cer motoru, boji ve dizel motor üretim kabiliyetine sahip TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü'nün, bakım, revizyon, test ve laboratuvar altyapısıyla Türkiye'nin en önemli raylı sistem üretim merkezlerinden biri olmayı sürdürdüğünü belirtti.
Buna karşın mühendislik, müşavirlik, test, sertifikasyon, proje yönetimi ve araç modernizasyonu gibi stratejik faaliyetlerin giderek artan bölümünün TCDD Teknik AŞ tarafından yürütüldüğünü ifade eden Bayhan, bunun gerekçesinin açıklanmasını istedi.
"Bu durum sıradan bir görev paylaşımı değil"
TCDD Teknik AŞ'nin yüzde 100 kamu sermayeli bir şirket olmasına rağmen faaliyet alanının danışmanlık hizmetleriyle sınırlı olmadığını belirten Bayhan, şirketin sinyalizasyon, sertifikasyon, bakım yönetimi, teknoloji geliştirme ve raylı sistem projelerinde önemli görevler üstlendiğini söyledi.
Bayhan, "Bir tarafta 130 yıllık bilgi birikimine ve üretim altyapısına sahip TÜRASAŞ, diğer tarafta ise aynı bakanlığa bağlı başka bir anonim şirkete verilen stratejik görevler var. Bu tablo basit bir kurumlar arası iş bölümü olarak değerlendirilemez" ifadelerini kullandı.
"Üretim bilgisi parçalanıyor"
Ortaya çıkan yapının kamu eliyle oluşturulan üretim ve mühendislik birikimini zayıflatabileceğini savunan Bayhan, TÜRASAŞ'ın kendi uzmanlık alanlarında dışarıdan hizmet alan bir konuma itildiğini öne sürdü.
Bu durumun kamu kaynaklarının mükerrer kullanılmasına, demiryolu sanayisinin ticarileştirilmesine ve ilerleyen süreçte özelleştirme adımlarına zemin hazırlayabileceğini iddia eden Bayhan, hükümetin raylı sistem sanayisine ilişkin kurumsal modelini kamuoyuna açıklaması gerektiğini söyledi.
Bakan Uraloğlu'na kapsamlı soru önergesi
Bayhan, Bakan Abdulkadir Uraloğlu'ndan aralarında şu başlıkların da bulunduğu çok sayıda soruya yanıt verilmesini talep etti:
TÜRASAŞ'ın kurulması öncesinde ihtiyaç analizi ve fizibilite çalışması yapılıp yapılmadığı,
Eskişehir Bölge Müdürlüğü'nün hangi yetkilerinin Ankara'ya devredildiği,
2019-2026 yılları arasında personel sayısı, yatırım bütçesi ve üretim rakamlarının ne olduğu,
TCDD Teknik AŞ'nin kuruluş gerekçesi ile bugüne kadar üstlendiği işlerin kapsamı,
TCDD Teknik AŞ'ye verilen görevlerin ihale yöntemleri ve mali büyüklüğü,
TÜRASAŞ'ın kendi teknik kapasitesiyle yapabileceği işlerin neden başka bir şirkete devredildiği,
Demiryolu araçlarının test, sertifikasyon ve müşavirlik hizmetlerinin hangi gerekçeyle TCDD Teknik AŞ tarafından yürütüldüğü.
"TÜRASAŞ özelleştirilmeye mi hazırlanıyor?"
Soru önergesinin son bölümünde Bayhan, TÜRASAŞ'ın bazı faaliyetlerinin farklı kurumlara aktarılması ve raylı sistem araç alımlarında özel ya da yabancı şirketlerin daha fazla tercih edilmesinin, kurumun gelecekte özelleştirilmesine yönelik bir hazırlığın parçası olup olmadığını sordu.
Bayhan ayrıca, Bakanlığın Eskişehir'deki TÜRASAŞ tesislerinin üretim gücünü, istihdam kapasitesini ve karar alma yetkisini yeniden güçlendirmeye yönelik herhangi bir planının bulunup bulunmadığının da açıklanmasını istedi.
