TBMM Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan çalışmada, sosyal medya ve video paylaşım platformlarının hızla yaygınlaşmasının gündelik yaşam, kamusal tartışmalar ile temel hak ve özgürlükler üzerindeki etkisinin belirgin biçimde arttığına dikkat çekildi.
Raporda, bu platformlarda yer alan yanıltıcı içerikler, nefret söylemi, şiddete teşvik eden paylaşımlar ve çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklerin, ülkeleri daha sıkı düzenlemelere yönelttiği vurgulandı.
AB’nin çerçevesi: Dijital Hizmetler Tüzüğü
Çalışmada, Avrupa Birliği’nin sosyal medya ve video paylaşım platformlarına yönelik en kapsamlı ve bağlayıcı düzenlemesi olan Dijital Hizmetler Tüzüğü’nün 17 Şubat 2024 itibarıyla yürürlüğe girdiği hatırlatıldı. Tüzüğün; sosyal medya platformları, video paylaşım servisleri, arama motorları, uygulama mağazaları ve çevrim içi pazaryerlerini kapsadığı belirtilirken, yükümlülüklerin ihlali halinde platformlara küresel cirolarının yüzde 6’sına kadar idari para cezası uygulanabileceği kaydedildi. Yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi durumunda ise ek para cezaları ve periyodik yaptırımlar öngörüldüğü aktarıldı.
Almanya’da erişim kısıtlamasına kadar giden yaptırımlar
Raporda Almanya’daki uygulamalara da yer verildi. Buna göre Federal Ağ Ajansı, sosyal medya platformlarının yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde günlük ciro üzerinden zorunlu ödemeler, yüz binlerce avroya varan para cezaları ve ciddi ihlallerde platformlara erişim kısıtlaması uygulanmasına karar verebiliyor.
İngiltere’de ağır para cezaları
İngiltere’de sosyal medya ve video paylaşım platformlarının denetiminden İletişim Kurumu OFCOM’un sorumlu olduğu belirtilen çalışmada, çocuk güvenliği kapsamında yaş doğrulama ve içerik filtreleme sistemlerinin zorunlu olduğu vurgulandı. Kurallara uyulmaması halinde platformlara yıllık cirolarının yüzde 10’una kadar para cezası verilebildiği, devam eden ihlallerde ise erişim engeli ve üst düzey yöneticilere yönelik cezai sorumlulukların gündeme gelebildiği ifade edildi.
Fransa’da ARCOM devrede
Fransa’da sosyal medya ve çevrim içi video paylaşım platformlarının denetimini Görsel-İşitsel ve Dijital İletişim Düzenleme Kurumu (ARCOM) yürütüyor. Rapora göre, yaş doğrulama yükümlülüklerinin ihlali, çocukların zararlı içeriklere erişimi ve nefret söylemi gibi durumlarda platformlara dünya genelindeki cirolarının yüzde 6’sına kadar para cezası uygulanabiliyor. Ayrıca ihlallerin devamı halinde platformların erişime kapatılması, uygulama mağazalarından kaldırılması ve reklam gelirlerinin durdurulması gibi yaptırımlar da söz konusu olabiliyor.
İtalya, İspanya ve Hollanda’da denetim mekanizmaları
İtalya’da İletişim Kurulu’nun (AGCOM) acil durumlarda hızlı içerik kaldırma kararları alabildiği, tekrar eden ihlallerde para cezalarının artırıldığı belirtildi. İspanya’da ise Ulusal Piyasalar ve Rekabet Kurulu’nun sosyal medya ve video paylaşım platformlarını denetlediği, AB direktiflerinin ulusal mevzuata uyarlandığı aktarıldı.
Hollanda’da çevrim içi video paylaşım platformları ile sosyal medya platformlarının denetiminin farklı kurumlar tarafından yürütüldüğü, içerik ve piyasa denetiminin ayrı ayrı ele alındığı kaydedildi.
