Mevcut uygulamada kimlik kontrolünün satıcının inisiyatifinde olması nedeniyle yeni bir model üzerinde çalışılırken, veriler Türkiye’de tütün kullanımına başlama yaşının da dikkat çekici düzeyde olduğunu ortaya koyuyor.
Tütün satışında elektronik yaş doğrulama dönemi
Sağlık Bakanlığı, çocukları ve gençleri tütün ürünlerinin zararlarından korumak amacıyla satış noktalarında elektronik yaş doğrulama sistemini uygulamaya almayı planlıyor.
Bakanlıktan edinilen bilgilere göre, dünyada ve Türkiye’de tütün kullanımına ilişkin veriler, özellikle çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişiminin önlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Tütün kullanımına başlama yaşının giderek düşmesi de bu alanda yeni önlemlerin alınmasını gündeme getiriyor.
Mevcut mevzuatta tütün ürünlerinin 18 yaşını doldurmamış kişilere satılması yasak olmasına rağmen, kimlik kontrolünün satıcının inisiyatifine bırakılması uygulamada sorunlara yol açabiliyor. Planlanan elektronik sistemle yaş doğrulamasının daha etkin hale getirilmesi ve çocukların tütün ürünlerine erişiminin sınırlandırılması hedefleniyor.
Tütün kullanımına başlama yaşı dikkat çekiyor
Küresel Gençlik Araştırması sonuçlarına göre, sigara kullanan 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin yüzde 73,3’ü market veya bakkallardan kolaylıkla sigara satın alabildiğini belirtiyor.
Türkiye’de ise tütün kullananların yüzde 57,5’inin bu alışkanlığa 18 yaşında veya daha küçükken başladığı ifade ediliyor. Veriler, özellikle genç yaşlarda tütün kullanımının önlenmesine yönelik tedbirlerin önemini ortaya koyuyor.
Dünya genelindeki tütün kullanıcılarının yüzde 82,6’sının 14-25 yaş aralığında sigaraya başladığı bilgisi de gençlerin tütünle mücadele politikalarında öncelikli gruplar arasında yer aldığını gösteriyor.
Genç kadınlarda tütün kullanımı yüzde 107 arttı
Tütün kullanımına ilişkin verilerde genç kadınlardaki artış da öne çıkıyor. Paylaşılan verilere göre, 2012-2025 yılları arasında 15-24 yaş grubundaki kadınlarda tütün ürünü kullanımı yüzde 107 arttı.
13 yıllık dönemde iki katından fazla artışa işaret eden bu veriler, genç kadınların da tütün kullanımının önlenmesine yönelik çalışmaların önemli bir parçası olduğunu ortaya koyuyor.
Birçok ülkede elektronik kimlik doğrulama uygulanıyor
Tütün ürünlerinin çocuklara satışını önlemek amacıyla elektronik kimlik doğrulama uygulamaları farklı ülkelerde kullanılıyor. Almanya, Japonya, Güney Kore, İsviçre, ABD, Avusturya, İtalya ve Fransa, bu tür uygulamaların yürürlükte olduğu ülkeler arasında sıralanıyor.
Avrupa Birliği de üye ülkelerde sigara satışında kimlik kontrolü yapılmasının önemine dikkat çekiyor.
Türkiye’de hayata geçirilmesi planlanan elektronik yaş doğrulama sistemiyle satış noktalarında yaş kontrolünün güçlendirilmesi ve çocukların tütün ürünlerine erişiminin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Sistemin uygulama takvimi ve teknik ayrıntılarına ilişkin ise paylaşılan bilgilerde kesin bir tarih belirtilmiyor.
