Deprem güvenliğini tehlikeye atan kolon kesme ve duvar yıkma gibi müdahalelerin önüne geçilmesi amacıyla binalar için yeni bir denetim sistemi hazırlanıyor. Tespit edilen aykırılıklar fotoğraf ve videolarla kayıt altına alınacak.
Denetimler 5 yılda bir yapılacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binaların taşıyıcı sistemlerine yönelik izinsiz müdahaleleri önlemek ve yapı güvenliğini artırmak amacıyla yeni bir denetim mekanizmasını devreye almaya hazırlanıyor.
Milliyet'in haberine göre, Bakanlığın hazırladığı yönetmelik taslağı kapsamında, 2021 yılından itibaren iş bitirme aşamasına gelen ve yapı kullanma izin belgesi (iskan) alan yeni binalar için zorunlu hale getirilen Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapılar, 1 Ocak 2027'den itibaren 5 yılda bir gözlemsel denetime tabi tutulacak.
Denetimler, Bakanlık tarafından sırayla görevlendirilecek yapı denetim kuruluşları tarafından gerçekleştirilecek.
Kolonlar ve taşıyıcı sistem mercek altında olacak
Periyodik denetimlerde binaların ruhsat ve projelerine uygunluğu kontrol edilecek. Hazırlanacak kontrol formunda özellikle şu başlıklar yer alacak:
Binanın kat sayısının ve taban alanının ruhsata esas imar durumuna uygunluğu
Dış cephe çıkmalarının ruhsat ve projeye uygunluğu
Bodrum ve zemin gibi kritik katlardaki kolonların durumu
Taşıyıcı sisteme müdahale edilip edilmediği
Güçlendirme gerektirebilecek kritik çatlakların bulunup bulunmadığı
İstinat duvarlarının durumu
Asansörlerin periyodik kontrolü
Binanın kullanım amacının resmi belgelerle uyumu
Özellikle ticari amaçla kullanılan bölümlerde kolon kesilmesi ve duvar yıkılması gibi taşıyıcı sistemi etkileyebilecek müdahaleler üzerinde durulacak.
Usulsüzlüklerde sorumlular da belirlenecek
Denetimler sonucunda hazırlanacak teknik inceleme raporlarında, tespit edilen aykırılıklar fotoğraflarla belgelenecek. Ayrıca usulsüzlüğün hangi dönemde gerçekleştiğinin belirlenmesi ve sorumlu yapı denetim kuruluşu ile şirket müdürlerinin tespit edilmesi öngörülüyor.
Raporda sorumluluğu bulunan denetim personelinin isimleri ve denetçi numaraları da yer alacak. Böylece projeye aykırı uygulamaların yanı sıra bu süreçte sorumluluğu bulunan kişi ve kuruluşların da belirlenmesi amaçlanıyor.
Denetim için iki aylık süre tanınacak
Taslağa göre binaların denetimi için her yıl ocak ayında elektronik ortamda görevlendirme yapılacak. Bakanlık tarafından görevlendirilen yapı denetim kuruluşu, görevlendirme tarihinden itibaren en geç iki ay içinde binaya giderek incelemesini gerçekleştirecek.
Denetim, bina yöneticisi, maliklerden biri veya mahalle muhtarının eşliğinde yapılacak. İnceleme ekibinin tehdit edilmesi ya da şiddete maruz kalması durumunda kolluk kuvvetlerinin desteğiyle denetim tamamlanacak.
Binada projeye aykırılık, taşıyıcı sisteme müdahale veya başka bir uygunsuzluk belirlenmesi halinde tespitler fotoğraf ve video kayıtlarıyla raporlanacak.
Aykırılıklarda mühürleme ve yıkım gündeme gelebilecek
Teknik inceleme raporlarının ardından belediyeler veya valilikler tarafından İmar Kanunu kapsamında gerekli işlemler başlatılacak. Tespit edilen aykırılığın niteliğine göre yıkım, mühürleme veya güçlendirme süreçleri uygulanabilecek.
Büyük binalara yeni belge şartı
Düzenleme kapsamında 1 Ocak 2027'den itibaren yapı ruhsatı alacak, inşaat alanı 10 bin metrekare ve üzerindeki binalar için de yeni bir belge zorunluluğu getirilecek.
Bu yapılarda Enerji Kimlik Belgesi'nin yanı sıra “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” de sunulacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, 2011 yılından geçen yılın sonuna kadar 1 milyon 100 bin yeni bina ile 330 bin mevcut bina için Enerji Kimlik Belgesi düzenlendi.
