Pancar deyince aklınıza ilk ne geliyor?
Elbette şeker…
Şeker, çok önceleri ekvator kuşağındaki tropikal ülkelerde yetiştirilen şeker kamışından üretilirmiş…
İlk tüketim biçimi, insanların şeker kamışının suyunu emmekmiş…
Sonrasında şeker kamışı Hindistan’a ulaşıyor…
Burada büyük kazanlarda kaynatılıyor…
Ve kaynadıkça, küçük kristaller oluşmaya başlıyor…
Bu kristaller soğumaya bırakıldığında billur görünümlü, son derece tatlı bir yiyecek haline geliyor…
Şeker orta çağda Avrupa’ya ulaşıyor…
Hem ekilmesi, hem biçilmesi, hem işlenmesi son derece zor…
Yüksek insan emeği gerektiriyor…
Çok da uzaklardan getiriliyor…
O yüzden maliyeti son derece yüksek…
Avrupa’ya ulaştığı ilk dönemlerde neredeyse altınla aynı değerde…
Terazi kefesinin bir gözüne şeker, bir gözüne altın konularak ticareti yapılıyor…
Bir soylunun evinde-sarayında ne kadar çok şekerli mamul varsa, fiyakası cakası da o kadar yüksek sayılıyor…
Hatta bilinenin aksine,
Avrupa ve ABD’de kölelik pamuk üretimiyle değil, şeker kamışı üretimiyle ilk kez ortaya çıkıyor…
Hollandalı gemiciler, Afrika kıtasından Avrupa ülkelerinin kolonilerine insan getiriyorlar, satıyorlar…
1700’lü yılların sonlarına doğru Alman bir kimyager, pancarda da yüksek oranda şeker bulunduğunu keşfediyor…
Sonunda da, şeker üretimi için en az şeker kamışı kadar uygun olduğu, üstelik her türlü iklim kuşağında yetiştirilmeye uygun olduğu ortaya çıkıyor…
Kısa sürede Avrupa’nın tamamında geniş pancar tarlaları ortaya çıkıyor…
Ve şeker, önceki yılların aksine hemen herkesin mutfağında olan sıradan ve kolay ulaşılabilir yer ediniyor…
***
Bugün mutfaklarımızın ve gıda üretiminin vazgeçilmezi olan şekerin kısa öyküsü böyle…
Türkiye’de yılda yaklaşık 20 milyon ton şeker pancarı yetiştiriliyor…
En büyük üretim Konya’da…
Sonra sırasıyla Yozgat, Kayseri ve Eskişehir geliyor…
Eskişehir’de 180 bin dekarda yıllık bir milyon ton civarında pancar üretimi yapılıyor…
Eskişehir tarım üretiminin lokomotiflerinden biri…
170 köyde yaklaşık 2 bin 600 aile geçimini pancar üretimiyle sağlıyor…
Ve pancar üreticisi, diğer tarım üreticilerinin de yaşadığı benzer sıkıntıları bu yıl da yaşıyor…
Hem hayal kırıklığı, hem sıkıntı…
Üreticinin beklentisi ya da kendisini memnun edecek taban fiyatı ton başına 4 bin 500 liraydı…
Ancak hükümet taban fiyatı 3 bin 720 lira olarak açıkladı…
Geçen yılın aynı dönemine göre,
Gübreye ve tohuma gelen zam yüzde 50, mazota gelen zam yüzde 75…
Pancara gelen zam ise yalnızca yüzde 20…
Üretici her zamanki gibi isyanda…
Üretim maliyetleri bu kadar yükselirken, işin içine bir de pancar nakliyecileri sorunu ekleniyor…
Ve çoğu üreticinin şimdilik son kararı,
“Artık ekmeyeceğiz…”
Biliyorsunuz, şekerin bir başka kaynağı mısır, yani mısır şurubu…
Dünyanın en büyük mısır üreticisi ve ihracatçısı hangi ülkedir sizce?
Tabii ki Amerika Birleşik Devletleri…
Ne diyor adamlar?
“Arkadaş bu kadar şeker pancarı üretilirse biz bu mısırları kime satacağız???”
Bilmem, anlatabildim mi?
