Ölümünün 77. yılında Mustafa Kemal Atatürk'ü andık. Keşke tüm halkımız O'nu anarken biraz da anlamaya çalışsa!
Eskişehir bir Atatürk kentidir. Atatürk'ün hayatında çok zor yıllar olduğu herkesçe malumdur. Bunların bir kısmı da Eskişehir yakınlarında geçmiştir.
Eskişehir ve Eskişehirliler için şöyle demiştir:
'Eskişehir ve Eskişehirlileri çok iyi tanırım. Milli Mücadele yıllarında büyük vatanseverlik ve üstün cesaretle mücadelemizin daima yanında olmuş, bu mücadeleye çok büyük yardımlarda bulunmuşlardır.'
***
Atatürk Eskişehir'e 22 kez geldi.
Atatürk'ün seyahatlerini genellikle trenle yapması, Eskişehir'in de Ankara'ya en yakın il olması bunda önemli etkendir.
İlki 21 Haziran 1920 günü. Mustafa Kemal Paşa, Savunma Bakanı Fevzi Paşa, Genelkurmay Başkanı İsmet Paşa ile trenle geldiler ve Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa'yla Yunan taarruzunu konuştular
Atatürk, Milli Mücadele'nin sürdüğü yıllarda 6 kez Eskişehir'e geldi. Bazen günü birlik, bazen bir gün kalacak kadar. Bu gelişleri hep Milli Mücadele'nin gidişatıyla ilgiliydi.
***
Kütahya-Eskişehir Savaşlarında Yunanlılar karşısında direnemeyen Türk ordusu, Sakarya nehrinin doğusuna çekildi.
Bundan sonra Eskişehir için 423 gün sürecek işgal günleri başladı. Bu esaret günleri 2 Eylül 1922'ye kadar sürdü. Yunanlılar, Eskişehir'den çekilirken 250 kişiyi öldürdü, kent merkezinde 2 bin hane, 22 otel ve han, 2 bin mağaza ve dükkan, 5 hamam, 4 fabrika, 3 mescit, 10 mektep yaktılar. Köylerdeki sayılar bunlardan daha çok.
***
Milli Mücadele kazanıldıktan sonra 3 kez daha Eskişehir'e geldi.
Özellikle 15 Ocak 1923'te İl Özel İdare Salonu'nda yaptığı konuşma önemliydi. Burada yeni hükümet anlayışı, milli egemenlik, halifelik ve halk fırkası ile ilgili açıklamalar yaptı.
'…askeri harekat icabı olarak ordumuz Eskişehir ve Eskişehir Halkı'na bir fedakarlık yüklemek mecburiyetinde idi… Bu bütün millet için fedakarane bir hareket idi ve bu şehir halkı ona göğüs gerdi. Tebrik ederim… Gördüğüme göre halk aydın ve faaldir. Toprak verimlidir. Az zamanda zayiatı telafi ve fedakarlıklarıyla iftihar edecektir.' diyerek Eskişehirlileri onurlandırdı.
Bu konuşmadan sonra da İzmir'den annesi Zübeyde Hanım'ın öldüğü haberini aldı.
***
Atatürk, Cumhuriyet'in ilanından sonraki 15 yılda 13 kez Eskişehir'e geldi.
16 Ocak 1933'te çıktığı yurt gezisinin ilk durağı Eskişehir'di. Kolordu karargahını, valiliği, belediyeyi, şeker fabrikasını, hava meydanını, Eskişehir Lisesini, Tayyare Karargahını ziyaret etti. Başbakan İsmet İnönü'ye tarihe not düşecek bir telgraf çekti.
'Başvekil İsmet İnönü Hazretlerine,
Eskişehir'de geçirdiğimiz gün çok faydalı olmuştur. Hele tayyare karargahındaki mektep, alay ve fabrikalarda gördüklerimizden ve yapılan uçuşlardan çok sevindim. Gözlerinden öperim.
Gazi Mustafa Kemal'
Bundan sonraki ziyaretlerinde Eskişehir'de kalmadı. Son gelişinde Kalabak suyuna, adının verilmesi isteğini kabul etmedi.
***
Eskişehir, ülkemizin yaşanabilir kentler sıralamasında en öndeki kenttir.
Gelişmekte olan sanayisi, artan çevre ve belediye hizmetleri, parkları, kültür alanları, 2 üniversitesi ve dinamik genç nüfusuyla…
Akıl, bilim ve kültürle yoğrulan halkıyla…
Hep ileriye bakan, gelişmeye açık, çağdaş bakışlı, hoşgörülü insanıyla…
Atatürk aydınlanmasının vücuda gelmiş halidir Eskişehir.
***
Atatürk'ün deyişiyle Eskişehirliler 'aydın ve faal'dir.
Eminim ki, bu nedenlerle;
Atatürk sağ olsaydı, Eskişehir'de yaşardı.
