“Eskişehir’de konut ve barınma sorunu, yapı stoku, kentsel dönüşüm, TOKİ uygulamaları ve Avrupa’daki sosyal konut sistemleri”

Odunpazarı Belediyesi Eskişehir Strateji Geliştirme Ofisi tarafından hazırlanmış bir rapor…

Avrupa’daki bazı ülkelerde uygulanan sosyal konut sistemleri ile ülke genelindeki TOKİ uygulamaları hakkında genel bir değerlendirme yapılmış.

Ardından da Eskişehir özeline ilişkin genel bir değerlendirme yapılmış…

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü’nün “Dünyada Sosyal Politika ve Sosyal Konut Uygulamaları” raporuna göre ara başlığı ile başlıyor…

***

Eskişehir İMO Başkanı Orkun Kılıç’ın yorumlarına da yer verilen karşılaştırmalı şu bilgiler yer alıyor…

Belçika’da sosyal konutların belirli bölgelerde kümelenmesine izin verilmemektedir.

Amaç, sosyal konut bölgelerinde gettolaşmayı önlemek, yoksul mahalleler oluşturmak yerine sosyal konutları sosyoekonomik durumu yüksek olan yerleşim bölgelerine “serpiştirmektir.”

Böylece yoksulların toplumla ve kent kültürüyle entegrasyonu sağlanmaya çalışılmaktadır.

Bu model, TOKİ uygulamalarında sıkça görülen ‘blok halinde, kentin çeperinde, tek tip toplu konut alanları’ yaklaşımından net biçimde ayrışmaktadır.

TOKİ uygulamalarının genelinde gettolaşmaya karşı özel bir ‘serpiştirme’ politikasından söz edilememektedir. Eskişehir’de Karapınar 1. Etap toplu konutları bu açıdan örnek gösterilebilir.

Eskişehir İMO Başkanı Orkun Kılıç, Avrupa’daki sosyal konut uygulamalarını ESGO’ya verdiği mülakatta şu şekilde özetliyor.

“Avrupa’daki sosyal konut mantığında kâr anlayışı yok.

Alan kişiler de sosyal konutu bir yatırım ya da kâr aracı olarak almıyor.

Sosyal konut alındıktan sonra satılamıyor.

Bazı modellerde sosyal konut kiralanabiliyor, çok düşük kira bedelleri söz konusu.

Kiralık sosyal konutlar başkasına devredilemiyor.

Bazı ülkelerde konut sana ait olsa bile miras bırakamıyorsun.

Kullanmayı bıraktığın an konut tekrar devlete geçiyor.

Bu da bir nevi kiracılık mantığını ifade ediyor…

Özellikle Avusturya örneğinde uygulama biraz daha farklı.

Sosyal konutu satın alabiliyor ve miras bırakabiliyorsunuz, ancak piyasa fiyatından satamıyorsunuz.

Sadece yapan kuruma/devlete satabiliyorsunuz ve bu satış da güncel piyasa değerine göre değil, belirli formüllere göre belirlenen bir bedele göre gerçekleşiyor.

Dolayısıyla sosyal konut, yatırım aracı değil, temel barınma aracı olarak tasarlanıyor.”

Orkun Kılıç, sözlerini şöyle sürdürüyor…

“Avrupa’daki sosyal konut uygulamalarında bazı modellerde satma hakkın yok.

Bazı modellerde devlete iade ediyorsun.

Bazı modeller kiralanabiliyor.

Bazı modellerde miras bırakma hakkı bile yok.

Ve kâr yok.

Ama TOKİ’de bu mantığı göremiyorsun.”

***

Bu raporun önemli bir eksiği tamamladığını söylemek mümkün…

Rapor Eskişehir ve Eskişehir’in mevcut yapı stoku ile ilgili de önemli ve ilginç bilgiler barındırıyor…

Onlara da önümüzdeki günlerde yer vereceğiz…