Bazı konuları herhalde onlarca kez köşelerimize taşıyoruz.
Deprem de bu konulardan biri.
En son depremle ilgili yazdığım bir köşe yazısından sonra, ülkemizin farklı noktalarında birçok deprem meydana geldi.
Yaşanan son depremler şükür ki can ya da mal kaybına neden olacak seviyelerde değildi.
Ancak bunun ilerleyen günlerde yaşayacağımız depremlerde de bu şekilde olacağının bir garantisi yok.
Deprem ülkesiyiz ve bu gerçeği değiştiremeyiz.
Ancak sonucunu değiştirebiliriz.
Eskişehir Teknik Üniversitesi Sismik İzolatör Test Laboratuvarı’na Bilimin İzinde programını çekmek üzere gittiğimizde yayın öncesi hocalarla sohbet ederken dikkatimi çeken pek çok noktaya değindiler.
Öğrendik ki:
Sismik izolatörler, deprem enerjisinin binaya doğrudan iletilmesini azaltıyor.
Yani deprem sırasında zemin hareket ederken binanın daha az hareket etmesini sağlıyor.
Böylece binaların yıkılma riski azalıyor ve buna paralel olarak can kayıplarının yaşanma olasılığı da büyük ölçüde düşüyor.
Eskişehir’de, sismik izolatörlere sahip tek bina Eskişehir Şehir Hastanesi.
Deprem anında burada bulunanlar şanslı…
Peki ya kentin dört bir yanındaki binlerce kişi?
Ne bu sismik izolatörlere sahip binalardalar ne de depreme dayanıklı bir yapıda evleri var…
İstisnalar kaideyi bozmaz…
Ancak yaşanan büyük bir depremde sonumuz pek parlak gözükmüyor.
Eskişehir Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Bozer’e sordum:
+“Bu izolatörler yaşadığımız binalara yapılamıyor mu?”
-“Yapılabilir.”
+ “Çok mu maliyetli?”
-“Aslında hayır. Evin maliyetinin yüzde 5-10’una karşılık geliyor. Özellikle ülkemizde müteahhitlerin kendilerine aldıkları payın miktarını düşünürsek, bu paydan ufak kısmalarla bile izolatör maliyeti çıkmış oluyor.”
Teknik açıdan olaya bakamıyorum elbette. Ancak hocaların verdiği bilgiler doğrultusunda; ufak dokunuşlarla insanların canının kurtulabileceği, üstelik de büyük maliyetleri olmayan sismik izolatörler neden binalarımızda bulunmuyor? Ve en önemlisi neden bu zorunlu tutulmuyor?
Her yıl ülkemizde farklı farklı alanlarda kurallar değişiyor.
Özellikle yeni inşa edilecek binalar için sismik izolatör şartı konulamaz mı?
Bazen gereken şey, sadece küçük ama doğru bir karar belki de…