Bu pazar yine arabasız gün. Evet, bir günlüğüne arabalar dinlenecek. Merak etmeyin, pazartesi kaldığımız yerden devam: trafik, korna, stres…
2026 boyunca her ayın son pazarında aynı “tehlikeli deney” tekrarlanacak.
Gün boyunca belirlenen cadde ve sokaklarda motorlu araç yok.
Yani alıştığımız o tanıdık senaryo yok:
Korna yok, egzoz yok, acele yok.
Onun yerine tuhaf şeyler var:
Yürüyen insanlar, oynayan çocuklar, kapı önünde sohbet eden komşular…
Kısacası: Şehirde, kısa süreliğine insan gibi yaşanacak.
Bu etkinlik bir şenlik mi?
Evet. Ama bazıları için fazlasıyla radikal bir fikir:
“Arabasız da yaşanabiliyormuş.”
Ocak ve şubatta itiraz edenler oldu.
“Trafik aksıyor”, “işler zorlaşıyor” diyenler…
Doğru.
Çünkü yıllardır her yere arabayla gitmeye göre kurduğumuz düzen,
bir günlüğüne aksıyor.
Ama küçük bir test yapalım:
Bugün 2 Eylül ya da Doktorlar Caddesi’ni yeniden araçlara açalım desek?
Ciddi ciddi isteyen çıkar mı?
Çıkmaz.
Çünkü bir şeyi bir kez doğru haliyle gördük mü, geri dönüş pek olmuyor.
Arabasız Pazar da tam olarak bunu yapıyor:
Bir günlüğüne “olması gerekeni” gösteriyor.
Rahatsız edici olan da bu zaten.
Belki de sorun arabasız kalmak değil;
arabalara göre kurulmuş bir şehirde yaşamanın ne kadar normalleştiğini fark etmek.
Ama merak etmeyin, sadece bir gün.
Sonra yine direksiyona geçip rahatlayabiliriz.
***
AVRUPA’DAN BİSİKLETLİ ULAŞIM TEŞVİK ÖRNEKLERİ
1. BELÇİKA : İşe bisikletle gidene km başına 0,25–0,28 €
2. HOLLANDA: Km başına 0,19–0,23 €
3. FRANSA: Km başına yaklaşık 0,25 €
4. DANİMARKA: Km ödemesi yok. Ancak belediyeler çeşitli teşvikler sunuyor. Nakit ödüller, vergi avantajları ve destekler.
5. ALMANYA: Doğrudan km başına ödeme yaygın değildir. Ancak işverenler bisiklet kiralama (leasing) imkânı ve vergi avantajlı bisiklet edinme sistemleri sunuyor.
6. İRLANDA: Çalışanlar işveren aracılığıyla bisiklet ve ekipman satın alabilir. Bu alım vergi avantajlıdır, maaştan kesilerek ödenir.
Limitler bisiklet türüne göre 1.500–3.000 € arasındadır.
7. BİRLEŞİK KRALLIK: “Cycle to Work” programı ile bisiklet ve ekipmanlar vergi avantajlı alınır. Toplam maliyette %28–42 arasında tasarruf
8. İTALYA: Teşvikler ulusal değil, yerel düzeydedir: Bazı şehirlerinde km başına 0,15–0,20 € ödeme yapılır.