Çok eskiye gitmeye gerek yok…
2000’li yılların başına kadar,
Dini bayramlar, yılbaşı, sevgililer günü, anneler günü gibi özel günlerde esnafın işleri hissedilir ölçüde artar, işyerlerindeki yoğunluk göze çarpardı…
Esnafın memnuniyeti yüzüne yansırdı…
Kriz dönemlerinde işler yavaşlasa da birkaç ay sonra veya bir yıl sonra piyasalar açılır, kriz dönemlerini telafi ederdi…
Gerçi bakkallar çoktan pes etmiş, marketlere karşı mücadeleyi kaybetmişlerdi…
Nasıl kaybetmesinler;
Ürün çeşidi, fiyatlar üzerinden marketlerle yarışmak olanaksız hale gelmişti…
Veresiye defterlerinin yerini kredi kartları alınca da olanlar oldu…
Ya tekel bayilerine dönüştüler ya da bakkalın kapısına kilidi taktılar…
Kahraman bakkal markete karşı savaşı kaybetmişti…
***
Bugünse her kesimden esnaf zor günler geçiriyor…
Belirli gıda ürünlerini üretip satan esnaf geleneksel müşterilerini koruyabilmelerine karşın,
Özellikle giyim, elektronik eşya, mutfak eşyası gibi ürünler satan küçük esnaf, kendi deyimleriyle ayakta durmaya çalışıyorlar…
Neden?
Elbette internet üzerinden yapılan alışverişler yüzünden…
Özellikle uluslararası firmalar inanılmaz bir çeşitliliğe ve piyasa koşullarına göre avantajlı fiyatlara sahipler…
Tüketici hakları açısından sıkı denetimler ve katı yaptırımlar nedeniyle, müşterinin kandırılması ve dolandırılması çok mümkün değil…
İnsanlar evlerinden bile çıkmadan alışveriş yapabiliyorlar, kapılarına kadar getiriliyor…
Büyük marketlerin belli bir miktarın üzerinde olması şartıyla poşetlerle dolu ürünleri kapıya kadar getirip teslim ediyorlar…
Pandemiyle birlikte yemek sektöründe de kapıya teslim iyiden iyiye arttı…
***
Hal böyle olunca da,
Küçük esnaf günden güne güçten düşüyor…
Buna karşın ne yapılabilir?
Esnaf temsilcileri çareyi devlette arıyorlar…
Açıklamalarında kullandıkları iki argüman var…
Bir, şehirdeki insanları esnafa sahip çıkmaya davet ediyorlar…
İki, devletten destek istiyorlar…
Vergilerde indirim, enerji fiyatlarında indirim, mümkünse işyeri kiralarına belli sınırlamalar gibi, gibi…
Rekabete açık piyasa koşullarında devletin esnafa özel bir şeyler yapması pek mümkün görünmüyor…
İnsanların şehir esnafına sahip çıkmalarının istenmesi ise, insanların ekonomilerine bağlı…
Hiç kimse,
Aynı kalitedeki, aynı özellikteki ancak ürüne yüksek ücret ödemek istemiyor…
Dar gelirli vatandaş, esnafın bekasından önce aile ekonomisini düşünüyor…
Yani,
Cebini düşünüyor…
Velhasıl kelam küçük esnafın işi her zaman zordu…
Giderek de zorlaşmaya devam ediyor…
