Türkiye Cumhuriyeti önceki gün 12'nci Cumhurbaşkanını seçti. 55 milyon 701 bin 719 seçmenden 41 milyon 281 bin 860 kişi oy kullandı.
ÇATI ÇÖKTÜ
Katılım oranı %73,81 oldu. Oyların %51,8'ini olan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Türkiye'nin 12'nci Cumhurbaşkanı oldu. CHP-MHP ve diğer 11 partinin çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu %38,44 oy alabildi. HDP'nin adayı Selahattin Demirtaş'da %9,76 oranında oy aldı. Seçimde muhalefetin çatısı çökerken, Erdoğan net bir seçim zaferi kazandı. Katılımın düşük olması, Erdoğan'ın ilk turda seçimi kazanmasında en büyük etken oldu.
İHSANOĞLU SADECE
EGE'DE BİRİNCİ ÇIKTI
Trakya'dan başlayarak, Ege ve Akdeniz sahil şeridindeki tüm illerde çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu önde çıktı. İnsanoğlu, sahil şeridi dışında bir tek Eskişehir'de önde çıkabildi. Erdoğan'ı sadece Ege Bölgesi'nde geçebildi. İstanbul, Ankara'da önde çıkan Başbakan Erdoğan, başta tüm Karadeniz olmak üzere, İçanadolu ve Doğu Anadolu'da açık ara önde çıktı. Güneydoğu Anadolu'da da Demirtaş'ın arkasında ikinci çıkarken, burada da azımsanmayacak oy aldı. Tuncelili bir Genel Başkana sahip olan CHP'nin ve MHP'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da esamelerinin okunmaması dikkati çekti.
KARADENİZLİLER
ERDOĞAN'A SAHİP ÇIKTI
Rizeli olan Erdoğan'a Karadenizliler milliyetçilik yaparak sahip çıktılar. 4 ay önce Giresun, Sinop ve Zonguldak'taki seçimleri CHP almıştı. Karabük ve Bartın'da ise MHP en çok oyu alan parti idi. Recep Tayyip Erdoğan, Zonguldak'ta %52, 97, Sinop'ta %61,9, Giresun'da %66,64, Bartın'da %57,71, Karabük'te %64,57 oy aldı. Oysa 4 ay önce CHP ve MHP'nin Giresun'daki toplam oyu %58,27 idi. AKP'nin oyu ise %39,09'du. Bu iki partinin Zonguldak'taki oyu %58,44'dü. AKP'nin ise %37,81 idi.
MHP VE CHP'DEN GİDEN OYLAR
İki partinin Sinop'taki toplam oyu %60,53 idi. Sırf CHP'nin oyu %54,22 idi. AKP'nin oyu ise %37,39. Sinop'ta geçen seçim CHP'ye oy verenlerden önemli bir kısmı Cumhurbaşkanlığı seçiminde Erdoğan'a oy vermiş. 4 ay önce Karabük'te CHP-MHP oyları %54,42 idi. Sırf MHP oyu %51,81'di. 4 ay önce MHP'ye oy verenlerin önemli bir kısmı dört ay sonra oyunu Erdoğan'a vermiş. Bartın'da dört ay önce MHP-CHP oylarının toplamı %70,39 idi. Şimdi Bartın'da Erdoğan %57,71 oranında oy aldı. CHP-MHP çatı adayı İhsanoğlu'na %39,95 oranında oy çıktı. Dört ay önce CHP-MHP'ye oy veren %30'luk kesim Cumhurbaşkanlığında Erdoğan'a oy vermiş. Erdoğan, Karadeniz'de AKP oylarından çok daha fazla oy alması sayesinde %50'yi aşmış.
PROJE BAŞARISIZ OLDU
4 ay önce Yalova'da CHP-MHP oylarının toplamı %48,83 idi. AKP'nin oyu ise %43,41 idi. Dört ay sonra Erdoğan'a burada %50,20 oranında oy çıktı. İhsanoğlu ise %43,95 oranında oy alabildi. Bu veriler gösteriyor ki, CHP ve MHP'de çatı adayına azımsanmayacak sayıda tepki gösterenler olmuş. Bu tepkiyi gösterenler ya sandığı gitmemiş, ya da Erdoğan'a oy vermiş. Kemal Kılıçdaroğlu ve Devlet Bahçeli'nin 'Çatı Adayı Projesi' başarısız oldu. Dört ay önce CHP'nin oyu %28,66'ydı. MHP'nin oyu ise %15,83 idi. Her iki partinin toplam oyu %42,49'du. AKP'nin toplam oyu ise %44,19'du. BDP'nin oyu ise %3,74 idi. Cumhurbaşkanlığı seçiminde CHP-MHP'nin oyu %38,44 oldu. Yani iki parti birleşti, 11 küçük partide bunlara destek oldu. CHP-MHP oyları %4.05 oranında azalmış. AKP'nin oyu %7,61 oranında artmış. BDP'nin oyu ise %6,02 oranında artmış.
KAYBEDENLER BELLİ
Sonuçlar ortada. Seçimin kazananları da kaybedenleri de belli. CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Kılıçdaroğlu, MHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Bahçeli olsaydı, Erdoğan %51,8 oranında oy alamazdı. Seçime katılım oranı bu kadar az olmazdı. Seçim 2. Tura kalırdı. Kılıçdaroğlu ve Bahçeli 'Bir çatı aday' icat ederek, Erdoğan'ın ilk turda seçimi kazanmasını sağladılar. Kılıçdaroğlu kendi memleketi olan Tunceli'de İhsanoğlu'na oy çıkaramadı. Tunceli'de Selahattin Demirtaş % 52,25 oy alırken, İhsanoğlu'na %33, 39 oy çıktı. Devlet Bahçeli'nin memleketi Osmaniye'de çatı adayı ihsanoğlu, Erdoğan'dan sadece 38 oy fazla alabildi. Sadece dört ay önce MHP-CHP oyları Osmaniye'de % 57,25 idi. AKP'nin oyu ise %37,44'tü. Şimdi ise MHP-CHP oyları %48,59 oldu. Erdoğan'a ise Osmaniye'den %48,57 oranında oy çıktı. Bahçeli, kendi memleketinde bile çatı adayını partililerine kabul ettirememiş. Recep Tayyip Erdoğan kendi memleketi Rize'de %80,57 oranında oy aldı. 4 ay önce AKP'nin Rize oyu %67,85'di.
İHSANOĞLU'NA
HEMŞERİ ŞOKU
Çatı adayı Ekmeleddin İhsanoğlu'nun memleketi Yozgat'ta 4 ay önce yapılan seçimde MHP-CHP oyları %39,66 idi. İhsanoğlu'nun Yozgatlı olması nedeniyle bu oyların artması bekleniyordu. Ama oylar artmadı. İhsanoğlu Yozgat'ta %33,22 oranında oy aldı. Yozgatlı adaya rağmen oylar %6,44 oranında azaldı. AKP dört ay önce Yozgat'ta %56,09 oranında oy almıştı. Erdoğan'a şimdi %65,84 oranında oy çıktı. Erdoğan Yozgat'ta partisinden yaklaşık %10 oranında fazla oy almış oldu.
YENİ KADROLAR
İŞ BAŞINA GELMELİ
Tayyip Erdoğan'a karşı girdikleri her seçimi kaybeden Kılıçdaroğlu-Bahçeli ikilisi artık başarısız olduklarını kabul ederek, görevlerini bırakmalıdır. Erdoğan Cumhurbaşkanı olduktan sonra AKP yeni Genel Başkanını ve Başbakanını seçecek. İktidar partisinde bir değişim yaşanacak. Artık muhalefetinde değişmesi lazım. Türkiye'nin en büyük partileri olan CHP ve MHP'de, yeni bir vizyonu ortaya koyacak, seçmenlere güven verecek yeni lider ve yeni kadrolar iş başına gelmelidir. CHP ve MHP Haziran 2015'de seçmenin karşısına yeni lider ve yeni kadrolarla çıkmalıdır.
*
ESKİŞEHİR 'ERDOĞAN' DEMEDİ
Ekmeleddin İhsanoğlu'nu 10 siyasi parti destekliyor. 30 Mart 2014 seçimlerinde Eskişehirli seçmenden bu 10 partiden 8'sine 308 bin 753 oy çıkmıştı. Oy oranı ise %59 olmuştu. AKP'ye ise 204 bin 873 oy çıktı. AKP'nin oy oranı %39,1 olmuştu. Seçimde üç cumhurbaşkanı adayına da oy vermeyeceğini açıklayan Saadet Partisi seçimde 4 bin 636 oy (%0,9) almıştı. HDP'ye de 3490 oy (%0,7) çıkmıştı.
AÇIK ARA ÇIKAR
Özellikle CHP ve MHP oylarında fire vermezse Ekmeleddin İhsanoğlu Eskişehir'den açık ara birinci çıkar. CHP 237 bin 375 (%45,3), MHP ise 58 bin 635 (%11,2) oy almıştı. Bu iki partinin toplam oy oranı %56,5 olmuştu. İhsanoğlu'nu destekleyen diğer partilerin oy oranı ise sadece %2,5 olmuştu. 2010 Anayasa Referandumunda %45,98 Evet, %54,02 Hayır oyu çıkmıştı. İhsanoğlu Eskişehir'de en az bu 'hayır' oyu kadar oy almalıdır. İhsanoğlu'nun Eskişehir'deki oyları %54'ün altında kalırsa, Türkiye genelindeki seçimi kazanamaz. Matematiğe göre İhsanoğlu'nun Eskişehir'deki oyları %54-59 arasında olması gerekiyor. Ancak siyasette hiçbir zaman matematik doğru işlemez. 2+2'nin sonucu bazen 3, bazen de 5 çıkabilir…
BÜYÜKERŞEN ETKİSİ
Yukarıdaki bu yazıyı 4 Ağustos'ta kaleme almıştım. İhsanoğlu Cumhurbaşkanlığı seçiminde beklenildiği gibi Eskişehir'den birinci çıktı. Ancak oy oranı biraz düşük kaldı. Seçime katılım oranının düşük kalması da bunda etkili oldu. Dört ay önce CHP-MHP oylarının toplamı %56,5 idi. İhsanoğlu %51,95 oranında oy aldı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ise Eskişehir'de partisinin üzerinde oy aldı. AKP'nin dört ay önceki oyu %39,1'de. Erdoğan bu oranı %45,42'ye çıkardı. İhsanoğlu İçanadolu Bölgesi'nde bir tek Eskişehir'de önde çıktı. İhsanoğlu'nun birinci çıkmasında Yılmaz Büyükerşen'in Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı olması en büyük etken oldu. Bu sonuçlar gösteriyor ki; Büyükerşen sayesinde Eskişehir CHP'nin kalesi olmaya devam ediyor. Şu anki tabloya göre; 2015 Haziran seçimlerinde CHP üç milletvekili çıkarır. AKP ikide kalır.
*
FOTO ŞAKA
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu: Ekmeleddin Bey, vallahi CHP olarak size oy verdik.
Cumhurbaşkanı Adayı Ekmeleddin İhsanoğlu: Siz bana oy verdiyseniz, MHP'nin oyları nerede? MHP oy verdiyse, CHP'nin oyları nerede?
