İktidar partisi AKP yüzde 5 barajlı daratılmış bölge seçim sistemi ile seçimlere gidilebilmesi için çalışma yapıyor. Bu konuda AKP MYK'sı çalışırken, 2015 Genel Seçimlerinin eski sistemle yapılacağı öğrenildi.
1991'DE UYGULANDI
Ben bugünkü köşemde 1991 Genel Seçimlerinde kullanılan 'Tercihli oy Sistemi'ile ilgili yorumda bulunacağım. 1983-1991 yılları arasında Anavatan Partisi tek başına iktidardı. Turgut Özal, 1983 ve 1987 seçimlerini kazandıktan sonra, 1989'da Cumhurbaşkanı oldu. Dönemin TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut Başbakanlığa getirildi. 15 Haziran 1991 tarihinde yapılan Büyük Kongrede Akbulut'u yenen Mesut Yılmaz Anavatan Partisi Genel Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı oldu. 1992 yılında yapılması gereken seçimler 20 Ekim 1991 tarihine alındı. Sandıkların kurulmasından 2 ay önce Ağustos 1991'de seçim kanununda değişikliğe gidildi. Yüzde 10'luk ülke barajı korundu, bölge barajı değiştirildi. Parti oylarının yüzde 15'i kadar tercihli oy alan adaylar listenin ilk sırasına gelebilecekti.
52 ADAY VEKİL SEÇİLDİ
Oy pusulasının ön yüzünde oy kullanacağınız partilerin isim ve amblemleri ile sıralamada adı geçen adayların isimleri yazılıydı. Seçmen pusulada parti adı ve ambleminin yanı sora tercih ettiği adayın üzerine tercih mührünü vurabiliyordu. En fazla tercih işareti alan aday (diğer şartlar da gerçekleşmiş ise) milletvekili seçilirdi. Tercih yapılmaz ise parti listesine itibar ile 1.sıradaki aday tercih edilmiş sayılırdı. Bu sistem sayesinde 20 Ekim 1991 seçimlerinde değişik partilerden 52 aday tercihlerle ön sıralara çıkarak milletvekili olma hakkını kazandı.
Anavatan Partisi'nde 1. Sıra Adayı İsmet Oktay, 2. Sıra adayı Mustafa Balcılar, 3.Sıra Adayı Hüseyin Aksoy idi. DYP 3, Anavatan Partisi iki milletvekili çıkardı. 3. Sırada yer alan Aksoy tercihli oy sistemi sayesinde halk tarafından tercih edilerek, milletvekili seçildi. 1. Sıra adayı İsmet Oktay, tercihli oy sistemi sayesinde milletvekili olamadı.
SİSTEM ERDOĞAN'I
MİLLETVEKİLİ YAPMADI
1991 yılında Refah Partisi İstanbul İl Başkanı Recep Tayyip Erdoğan milletvekili adayı oldu. Seçim sonucunda Erdoğan'ın milletvekili seçildiği açıklandı. Ancak Erdoğan ile aynı partinin aday listesinde yer alan ve hemşerisi olan Mustafa Baş 'benim oyum Recep Tayyip Erdoğan'dan daha fazla, sayılmasını istiyorum' diyerek, Yüksek Seçim Kurulu'na başvurdu. Oylar sayıldı. Mustafa Baş'ın tercih oyları Erdoğan'dan fazla çıktı. (Baş'a 13 bin, Erdoğan'a 9 bin tercih oyu çıktı) Böylece mazbatası Recep Tayip Erdoğan'dan alınıp, Mustafa Baş'a teslim edildi. Erdoğan 1986 ara seçimlerinde milletvekili adayı olmuş ama seçilememişti. 1989'da İstanbul Beyoğlu İlçesi Belediye Başkan adayı oldu ve yine seçilememişti. Bu seçim Erdoğan'ın üçüncü seçim yenilgisiydi. Bu olay belki de Türkiye siyaset tarihini değiştirdi. Tercihli Oy Sistemi nedeniyle milletvekilliği iptal edilen Erdoğan 2,5 yıl sonra (27 Mart 1994) İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi. Üç seçim ard arda kaybeden Erdoğan, dördüncü seçimde yüzü güldü. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ona Başbakanlığa giden yolu açtı.
HALKIN TERCİHİNE
KULAK VERİLDİ
Tercihli Oy Sistemi 1991 seçimlerinde bir seferliğine ortaya çıkmıştı. Bu seçimde halkın tercihine kulak verilmişti. Bu sistem daha sonraki seçimlerde kullanılmadı. Anlaşılan adları listenin gerisinde yazılı olan 52 adayın, liste başlarını alt edip milletvekili seçilmeleri siyasi partilerin liderlerini rahatsız etmiş. CHP ve MHP, AKP'nin daraltılmış seçim sistemine karşı 1991'de başarıyla uygulanmış tercihli oy sisteminin getirilmesi için çalışmalıdır. 'Asla istemeyiz, karşıyız' demekle muhalefet yapılmaz. CHP ve MHP istemediği konularda alternatif yaratmalıdır. Kılıçdaroğlu ve Bahçeli parti içi demokrasi istemiyorlarsa, 'mevcut sistem çok güzel devam etsin' diyebilirler. Bunu düşünüyorlarsa zaten iktidara gelemezler.
DEDİKLERİ
OLMAYACAK
Tercihli Oy Sistemi tekrar uygulanması halinde siyasi partiler Eskişehir'deki milletvekili listesine 12 adayın ismini yazabilecek. İsmi 12.sırada olan bir aday bile daha çok çalışarak, halkın tercihiyle milletvekili olabilecek. İsmi 1.sıraya yazılmış aday halk istemiyorsa milletvekili seçilemeyecek. Böylece Genel Başkanların Eskişehir'e gönderdiği ithal adaylar sandıkta boğulacak. Onların dedikleri olmayacak. Halk koyun yerine konmayacak. Eskişehir'in kendi insanı milletvekili olacak. Tercihli Oy Sistemi sayesinde Eskişehir gibi Anadolu kentleri ithal adaylardan kurtulacak.
*
DEDİKODULARA MALZEME VERMEYELİM
Türkiye Kupası'nda finale çıkarak Avrupa biletini cebine koyan Eskişehirspor'un kendi evinde ard arda iki Kayseri ekibine mağlup olması tepkilere neden oldu.
FORMANIZA LAYIK OLUN
Son maçta Kayserispor Eskişehirspor'u 4-1 yenmesine rağmen küme düştü. Serol'un acemice yaptığı penaltı, Servet'in kafayla kaleciye vermek isterken kaptırdığı topun gol olması maçı Kayserispor'un almasını sağladı. Spor kanallarında bazı yorumcuların Eskişehirspor'un küme düşme bölgesindeki iki Kayseri takımına karşı yenilmesi ile ilgili imalı konuşmaları Eskişehirlileri üzdü. Ard arda alınan bu yenilgiler, küme düşme hattında yer alan diğer takımlarla aramızın bozulmasına neden olabilir. Son haftalarda rakiplerine puanlar ikram eden futbolculara birileri Eskişehirspor formasının ağırlığını anlatmalı. Futbolcular sadece kupa finalinde değil, oynadığı tüm maçlarda takımın formasına, armasına layık olmalıdır.
43 YILLIK ÖZLEM
SONA ERECEK
Her maçını kazanmak için sahaya çıkmalıdır. Hiçbir takıma acımamalıdır. Taraftarın son haftalarda takımdan istediği tek şey her maçın ciddiye alınması ve bu konuda dedikodulara malzeme verilmemesidir. Türkiye Ziraat Kupası'nda finale kalan Eskişehirspor'a ligde 11'ncı sırada olmak yakışmıyor. Futbolcuların Çarşamba günü Galatasaray maçını kazanarak, 43 yıllık özlemi sona erdireceğine inanıyorum. Taraftarda buna inanıyor. Kupa'yı aldıktan sonra Eskişehirspor oynanacak iki lig maçını da kazanmalı. Böylece Eskişehirspor'u karalamak isteyen bazı çevrelere gereken yanıt verilmiş olur…
*
foto şaka
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek: Ahmetciğim, Büyükerşen dört dönemdir nasıl Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı seçiliyor, anlayamıyorum.
AKP Büyükşehir Meclis Üyesi Ahmet Yapıcı: Bizde sizin 5 dönemdir nasıl Ankara'da seçimleri kazandığınızı anlayamıyoruz! Galiba Ankara'da trafoya giren kediler seçim konusunda, Eskişehir'deki kedilerden daha eğitimli.
